2014 y覺l覺nda a癟覺lan firmam覺z, T羹rkiye'de medikal 羹r羹nlerin tan覺t覺lmas覺 ve doru kullan覺lmas覺 i癟in hastalara yard覺mc覺 olmay覺 hedeflemitir.
ncelikle sal覺kl覺 kalmam覺z i癟in, sonras覺nda ise hastal覺k durumunda h覺zla iyilemek, uzun s羹reli ya da kal覺c覺 rahats覺zl覺klarda yaam kalitesinin y羹kselmesini salayacak herhangi bir 羹lkede hastan覺n yaam kalitesini artt覺racak yeni y繹ntemler, yeni medikal 羹r羹nler bulunmakta ve gelitirilmektedir.
Hastalar覺m覺z覺n yeni y繹ntemlere ve yeni 羹r羹nlere daha kolay ulamas覺n覺 salamak ve kullanmalar覺na destek olmak hedefimizdir.
Sal覺k profesyonellerinden oluan ekibimizle yara bak覺m, ven繹z 羹lser, meme protezi, 羹roloji alanlar覺nda d羹nyadaki en iyi teknolojilerin hastalar覺m覺zla bulumas覺n覺 salamaktad覺r.
|
|
|
Cilt Hastal覺klar覺&Bak覺m
Cildimizin Yap覺s覺
Ciltte 3 katman vard覺r. D覺 katman, ince bir tabakadan oluur ve epidermis olarak adland覺r覺l覺r. 襤癟 tabaka ise dermis olarak adland覺r覺l覺r. Bunun alt覺nda ise ya tabaka hipodermis bulunur.
Epidermolizis B羹lloza (*)
Ellerde ve ayaklarda sikatrise bal覺 parmaklarda birleme g繹r羹lebilir. Bal覺ca iki tipi vard覺r. Dominant Distrofik Epidermolizis B羹lloza: B羹ller akral b繹lgeye yerleir. T覺rnak distrofisi ile birlikte lezyon yerleim yerlerinde sikatris ve milyum oluumu g繹r羹l羹r. Resesif Distrofik Epidermolizis B羹lloza: Genellikle doumda akral b繹lgeye yerleen lezyonlarla kendini g繹sterir. T覺rnak ve mukozalar etkilenmitir.
Derinin Korunmas覺 Ana Yakla覺md覺r
u anda tedavi bulunmu deil. T覺bbi m羹dahale, ar覺n覺n 繹nlenmesi, yaran覺n 繹nlenmesi, s羹rekli yara iyilemesi ile oluan iddetli ka覺nt覺 ve enfeksiyonun 繹nlenmesine odaklan覺lm覺t覺r. Genel olarak oral mukoza tutulumuna bal覺 olarak beslenme bozukluu mevcuttur. Demir destei ve ciddi anemisi olanlarda kan transf羹zyonu yap覺labilir. Simpleks tipinde deriyi travmadan korumak 癟ounlukla yeterli olabilir. Dier tiplerde travmaya s覺kl覺kla maruz kalan 繹zellikle ayak korumas覺 繹nemlidir. Bu ama癟la yumuak ayakkab覺lar, haz覺r 繹rt羹ler kullan覺labilir. (*)Kaynak:Yara ve Yara rt羹leri
Burada yer alan bilgiler hastalar覺m覺z覺n yara bak覺m 羹r羹nlerini kolay anlamas覺na y繹neliktir. Yaralar覺n tan覺m覺, tedavisi mutlaka ilgili hekimlere dan覺覺larak yap覺lmal覺d覺r.
Dermatolojide yara olarak adland覺r覺lan elementer lezyonlar akut mekanik travma sonucu oluan doku defektini tan覺mlarken, kronik yara tan覺m覺 ise gereken s羹relerde iyilemeyen yaray覺 tan覺mlamaktad覺r. Bu s羹re ise en az 6 hafta ve genellikle de 3 ay 羹zeri iyilememeyi kapsar. Dermatolojide kronik yara ve kutan繹z 羹lser genellikle ayn覺 anlamda kullan覺lmaktad覺r. lser primer olumay覺p, de novo olarak gelimez ve alt覺nda mutlaka patolojik bir olay bulunmal覺d覺r. (I)
Ven繹z 羹lserler, kronik ven繹z yetmezlikle birlikte ven繹z hipertansiyon sonucu ortaya 癟覺kmaktad覺r. Bu tip 羹lserler genellikle kronik ven繹z yetmezliin deri bulgular覺ndan hiperpigmentasyon, varik繹z ekzema, lipodermatoskleroz, veya atrofi blan i癟ermektedir. Diyabetik 羹lserler, k繹t羹 yara iyilememesi y羹z羹nden 繹zellikle ayak etraf覺nda g繹zlenebilmektedir. S覺kl覺kla amputasyona son aama tedavisi olarak gidebilmektedir. Diyabetli hastalarda reamputasyon riski fazlad覺r. Bas覺n癟 羹lserleri ise kemik 癟覺k覺nt覺lar 羹zerindeki deride bask覺ya, s羹rt羹nmeye ve g羹癟 uygulanmas覺na bal覺 ortaya 癟覺kan lokalize 羹lserlerdir. lserler g繹r羹n羹羹ne g繹re 繹yle deerlendirilir : a- K覺rm覺z覺 lser: Temiz 羹lser olarak da adland覺r覺l覺p, k覺rm覺z覺 gran羹lasyon dokusu i癟eren, iyileme i癟in ideal 羹lser ve dier tipleri 繹ncelikle bu tipe d繹n羹t羹r羹lmeye 癟al覺覺lan 羹lser tipidir. Yara 繹rt羹leri, nemli yara ortam覺 salayarak epitelizasyon ve gran羹lasyon dokusu oluumunu artt覺rmaktad覺r. K覺rm覺z覺 羹lserler, nemli yara ortam覺 salad覺klar覺 i癟in, tercihan hidrokolloid ve k繹p羹k 繹rt羹lerle kapat覺lmal覺d覺r. Kuru g繹r羹n羹me eilim varsa hidrojeller tercih edilebilir. Youn eksuda i癟erikleri varsa alginat ve hidrofiberler tercih edilmelidir. Eer 15 g羹n i癟inde tedaviden fayda g繹r羹lmediyse hastan覺n tedavisi deitirilmelidir. Durgun k覺rm覺z覺 羹lserlerde ise nemli yara ortam覺na ramen iyileme belirtisi bulunmamaktad覺r ve bu durumda dier yara bak覺m覺 y繹ntemleri olan b羹y羹me fakt繹rleri ve otolog deri greftleri tercih edilebilir (20, 21). b- Sar覺 Sekresyonlu lser: Bu tip 羹lserlerin hafif sekresyonlu olan tiplerinde orta derece absorbsiyon 繹zellii olan yara 繹rt羹lerinden hidrokolloid veya k繹p羹k 繹rt羹ler tercih edilmelidir. A覺r sekresyonlu olan tiplerinde ise y羹ksek absorbsiyon 繹zellii olan alginat ve hidrofiber 繹rt羹ler tercih edilmelidir. P羹r羹lan sekresyonlu (enfeksiyonlu) tiplerinde ise potasyum permanganat, klorid veya rivanol gibi antiseptik sol羹syon ile pansuman 繹nerilmelidir. Bu tip 羹lserlerde kesinlikle yara 繹rt羹leri 繹nerilmeyip, infeksiyon takibi ve tedavisi uygulanmal覺d覺r (20, 21). c- Sar覺 Kuru lser: Bu tip 羹lserlerin taban覺 cans覺z kollajen ve fibrin ile kapl覺 olup, debridmanla bu tabakalar uzaklat覺r覺lmal覺d覺r. Yara 繹rt羹lerinden hidrojel veya hidrokolloid ise otolitik debridman ama癟l覺 olarak kullan覺labilir ve salin sol羹syonlu gazl覺 bez ile hidrasyon salanmal覺d覺r (20, 21). d- Siyah lser (Nekrotik kurut): Kurut yumuat覺lmal覺d覺r. Bunun i癟in salin sol羹syonlu gazl覺 bez ile hidrasyon g羹nde 3-4 kez, 15- 20 dakika boyunca uygulanmal覺d覺r. Alt ektremitede g繹zlenen, 繹zellikle diyabetik 羹lserlerde ise 繹nerilmemelidir. 羹nk羹 frajil 癟evre doku maserasyonu bu tip 羹lserler i癟in zararl覺d覺r. Yal覺 pomad formunda su kayb覺n覺 engelleyen ve yumuatan epitelizan ajanlar tercih edilebilir. Baz覺 durumlarda hidrojel yara 繹rt羹s羹 faydal覺 olabilir. Eer hala yan覺t yoksa debridman ile devitalize debrisin dokudan uzaklat覺r覺lmas覺 yap覺lmal覺d覺r. 羹nk羹 devitalize dokular fiziksel bariyer oluturup yara kontraksiyonu ve epitelizasyonu engeller. Ayr覺ca bakteriler i癟in uygun ortam oluturup, k繹t羹 kokuya neden olurlar. H羹cre migrasyonunu, b羹y羹me fakt繹rlerini ve gran羹lasyon dokusunu engeller. stelik kompleman aktivasyonu ile uzayan inflamasyona neden olup iyileme i癟in maj繹r bariyer olutururlar (20, 21).Arkeolojik 癟al覺malar milattan 繹nce 2500-3000 y覺llar覺nda in ve M覺s覺rda yaralar覺n palmiye lifleri ve bitkilerle kapand覺覺n覺 ortaya 癟覺karm覺t覺r. Zaman i癟inde yara kapamada keten, pamuk ve gazl覺 bezler kullan覺lmaya balan覺lm覺 ve bunlar覺n yaraya yap覺malar覺 羹zerine gazl覺 beze parafin emdirilerek yaraya yap覺mayan t羹l gras sarg覺s覺 gelitirilmitir. Bu tip sarg覺lar hava ve su ge癟irdii i癟in bunlara a癟覺k sarg覺lar denilmektedir. Pamuk ve gazl覺 bez bakteriler i癟in belli bir mekanik bariyer olutursa da, bakterilerin 64 kat gazl覺 bezi ge癟ebildikleri g繹sterilmitir. zellikle bu sarg覺lar yara s覺v覺s覺 ile 覺sland覺klar覺nda bu ge癟i daha kolay olur. (I)
Yara bak覺m 羹r羹nlerinin 癟ou yara iyilemesinin temel 繹zellii olan nemin yara iyilemesi 羹zerindeki katk覺s覺 羹zerine odaklanm覺t覺r Yaralar覺n nemli olmalar覺, baka bir deyile yarada optimal eks羹da varl覺覺 iyileme i癟in gereklidir. Eks羹da iyileme i癟in gerekli komponentleri i癟erdii gibi ayn覺 zamanda 繹l羹 bakteriler gibi baz覺 at覺klar覺 da yaradan uzaklat覺r覺r. Eer yaran覺n y羹zeyi kapat覺lmazsa eks羹da kurur ve kabuk oluur. Epitelin yara kenarlar覺ndan ilerlemesi de bozulur. Bu nedenlerle yaralar覺n kurutulmadan steril olarak nemli tutulmalar覺n覺 salayacak yara 繹rt羹lerinin kullan覺m覺 繹nemlidir (II)
襤yi bir yara 繹rt羹s羹 ise unlar覺 salamal覺d覺r (III)
Hangi lserde Hangi Yara rt羹s羹(1)
K覺rm覺z覺 lser ( Temiz 羹lser) |
|
|
Hidrokolloid ve K繹p羹k rt羹ler |
|
Kuru g繹r羹n羹ml羹 ise Hidrojeller |
|
Youn eksuda varsa Alginat ve Hidrofiberler |
|
Durgun ise b羹y羹me fakt繹rleri ve otology deri greftleri |
|
(15 g羹n i癟inde fayda salanamazsa tedavi deitirilmelidir.) |
Sar覺 Sekresyonlu lser |
|
|
Hafif sekresyonlu ise Hidrokolloid veya K繹p羹k rt羹ler |
|
A覺r sekresyonlu ise Alginat ve Hidrofiber rt羹ler |
|
P羹r羹lan sekresyonlu ise; yara 繹rt羹s羹 kullan覺lmaz. |
Sar覺 Kuru lser |
|
|
Debridman 繹nerilir. |
|
Hidrojel veya Hidrokolloid rt羹ler |
Siyah lser (Nekrotik krut) |
|
|
Salin solusyonlu gazl覺 bez ile hidrasyon ( G羹nde 3-4 kez, 15-20 dakika) |
|
(Diyabetik 羹lserlerde 繹nerilmez) |
|
Gerekirse debridman |
|
Hidrojel yara 繹rt羹s羹 faydal覺 olabilir |
Yara 繹rt羹leri nemli yara ortam覺 salamaktad覺r. Bundan 50 y覺l kadar 繹nce 羹lserlerin kuru tutulmas覺 tercih edilmekteydi. Nemli yara ortam覺 fizyolojie benzer optimal mikro 癟evre h羹cre ve doku iletiimi artt覺ran, keratinosit migrasyonu kolaylat覺ran, kurumaya bal覺 dermal nekrozu azaltan, b羹y羹me fakt繹r羹 aktivitelerini 癟oaltan, enzimlerle otolitik debridman yapan ve nekrotik dokuyu yumuatarak otolitik debridman salayan, sonu癟ta da gran羹lasyon dokusu ile epitelizasyonu 癟oaltan bir ortam salar. (1)
Yara 繹rt羹lerinin dier avantajlar覺 aras覺nda ise travma ve kontaminasyondan korunma, infeksiyona diren癟li ortam salama, termal izolasyon ile v羹cut 覺s覺s覺n覺 korunmas覺, yar覺 ge癟irgenlik 繹zellii ile bakteri ve s覺v覺 ge癟meyen, oksijen ge癟iren, transparanl覺k 繹zellii ile 羹lserin g繹rsel takibi olabilen, eksuda absorbe etme ve depolama kapasitesiyle maserasyon ve infeksiyon riskini azaltan, hasta konforunu artt覺ran, ar覺y覺 azalt覺p, hafif, esnek, s覺zd覺rmaz 繹zellikleriyle g羹nl羹k hayat konforunu artt覺ran, uzun aral覺kl覺 yenileme nedeniyle ekonomi olan, kolay kullan覺m覺 nedeniyle pratik uygulanabilen ve ar覺s覺z yenileme imkan覺 verebilen, allerjik ve toksik olmayan, antimikrobial etki gibi spesifik 繹zelliklerin eklenmesiyle 癟ok ama癟l覺 kullan覺labilen tedavi se癟enekleridir.
Yara 繹rt羹leri 1999 Amerika 襤la癟 Dairesi (FDA) s覺n覺flamas覺na g繹re 4 grupta incelenmektedir;
Yara 繹rt羹leri yeni eklenen materyal ve 繹zellikleri ile; Kombine tipler, antimikrobiyel, b羹y羹me fakt繹r羹 veya pH d羹zenleyici eklenmesiyle interaktif 繹rt羹ler, negatif bas覺n癟l覺 cihazla kullan覺lan spesifik 繹zellikli 繹rt羹ler, biyomateryaller ve doku m羹hendislii 羹r羹nleri olan canl覺 h羹cre i癟erenler k羹lt羹re otolog keratinosit veya cans覺z komponent i癟eren veya kollajen gibi 羹r羹nler de kullan覺labilmektedir (6, 21, 22).
1)Rezorbe Olmayan Pasif rt羹ler
Gazl覺 bez eklinde kuru veya salinli (Ringer Laktatl覺) olabilecei gibi, t羹lgras eklinde parafin veya vazelinli bulunabilmektedir. Gazl覺 bez pamuk, poliester veya vizkoz gibi malzemelerden t羹l veya ped eklinde kullan覺labilen ucuz, her yerde bulunabilen, yaray覺 kontaminasyon ve travmadan koruyan, sekresyonu emen, ancak tam kat 覺slan覺rsa bakteri ge癟ebilen veya 羹lseri kurutabilen, 羹lsere yap覺t覺覺 i癟in ayr覺l覺rken desikasyon ve ar覺ya yol a癟abilen 繹rt羹lerdir (6).
Gazl覺 bezi yara 繹rt羹s羹 olarak kullanma endikasyonlar覺 aa覺daki ekildedir;
Kuru yara ortam覺 endikasyonlar覺
Primer (s羹t羹rl羹) cerrahi yara
Komplike olmayan akut y羹zeyel yaralar
Arteriyel yetmezlie bal覺 kuru nekroz
Sekonder rt羹: Topikal ajanlarla
Salinli (Ringer Laktatl覺): Kuru 羹lseri nemlendirme ama癟l覺 (21)
T羹lgras ise parafin veya vazelinli t羹l eklinde min繹r yan覺k veya abrazyon gibi y羹zeyel d羹z yaralarda uygulanabilmektedir. Gazl覺 beze g繹re, yap覺ma ve absorbsiyon riski d羹羹k olup, 羹zerine sekonder olarak absorban 繹rt羹 eklinde kullan覺labilir. Piyasada 繹rnekleri mevcuttur. T羹l gras ile birlikte antimikrobiyel i癟eren 繹rt羹ler de vard覺r.
2)Okluziv Yara rt羹leri (Film, Hidrokolloid, K繹p羹k) Bu tip 繹rt羹lerin aras覺nda hidrofilik veya absorbe edici (Alginat, hidrofiber) hidrojel gibi 羹r羹nler bulunmaktad覺r. Yar覺 ge癟irgen film 繹rt羹ler, akrilik yap覺t覺r覺c覺 ile kapl覺 poliuretan film tabakas覺 i癟erip,gaz ge癟iren, buna kar覺n s覺v覺 ve bakteri ge癟irmeyen 繹rt羹lerdir. Ayr覺ca 羹lser takibi a癟覺s覺ndan transparan 繹zellikleri bulunmaktad覺r. Absorban olmay覺p, eksudas覺z y羹zeyel yaralar olan temiz, s羹t羹rl羹 cerrahi yaralar, 2. derece yan覺klarda, greft don繹r alanlar覺, banyo esnas覺nda yaray覺 koruma ama癟l覺 kullan覺labilmektedir. Ayr覺ca sekonder 繹rt羹 eklindejel, pomad, alginat, ticari kombine preparat eklinde alginat ve hidrojellerle kullan覺labilir.
a)Hidrokolloid: Su ile birleince jele d繹n羹en bir maddedir. Karboksimetilsel羹loz, jelatin, veya pektin i癟erebilmektedir. Eksuday覺 absorbe edip, jele d繹n羹羹r ve jel nemli yara ortam覺 salar. Ayr覺ca asidik ortama yol a癟覺p bakterileri engeller, tampon 繹zellii ile dek羹bit 羹lseri geliiminden korur. zellikle hafif veya orta eksudal覺, sar覺 veya k覺rm覺z覺 羹lserlerde tercih edilir. Kontrendikasyonlar覺 aras覺nda ise infekte, nekrotik, kemik-tendon ekspoze ve 癟ok eksudal覺 羹lserler yer almaktad覺r. Stabilite salamak i癟in hidrokolloidler 羹lserle 癟ap覺yla birlikte 2,5 cm 羹zeri 羹lser 癟evresine uygulanmaktad覺r.
Hidrokolloidler 4-5 g羹nde, maksimum ise 7 g羹nde yenilenmelidir. 襤nfeksiyon 羹phesi varl覺覺nda 1-2 g羹nde g繹rsel takip i癟in yenilenebilmektedir. S覺k deitirmek 羹lser taban覺na travmaya neden olabilir. Deitirme esnas覺nda yara kenarlar覺nda hafif maserasyon ve kendisine has k繹t羹 koku olmas覺 normaldir. Yap覺kanl覺 veya yap覺kans覺z ped, macun veya pudra gibi 癟ok say覺da formu bulunmaktad覺r. Metaanaliz incelemesinde diyabetik ayak 羹lserlerinde hidrokolloid kullan覺m覺 4 癟al覺mada deerlendirilmitir. lser iyilemesinde fibr繹z-hidrokolloidler ile basit yara 繹rt羹leri aras覺nda anlaml覺 fark saptanamam覺t覺r.
Bir 癟al覺mada ise basit yara 繹rt羹s羹n羹n, fibr繹z-hidrokolloid 繹rt羹 tedavisinden daha az masrafl覺 olduu g繹sterilmitir. Bir 癟al覺mada ise hidrokolloid matriks 繹rt羹lerle k繹p羹k kapama aras覺nda 羹lser iyileme oranlar覺 aras覺nda anlaml覺 farkl覺l覺k saptanamam覺t覺r. Antimikrobiyal g羹m羹 i癟eren fibr繹z-hidrokolloid kapama ile standart alginat kapama aras覺nda ve iyodinli antimikrobiyal kapama ile standart fibr繹z-hidrokolloid kapama aras覺nda da anlaml覺 farkl覺l覺klar tespit edilememitir (21, 22).
b)K繹p羹k (Hidropolimer) rt羹ler: Hava baloncuu polimerleri i癟eren bu yara 繹rt羹leri s覺v覺 癟eken, poli羹retan veya silikondan yap覺lan ve eksuday覺 absorbe eden 繹rt羹lerdir. Kullan覺mlar覺 hidrokolloid gibidir, ancak sekresyonu daha fazla olan 羹lserlerde tercih edilir.Bas覺nca kar覺 tampon 繹zellii y羹ksek olmas覺na kar覺n otolitik debridmanda hidrokolloid ve alginat kadar etkili deillerdir (6).
3)Hidrofilik Absorbe Edici Yara rt羹leri (Alginat, Hidrofiber, Dekstranomer Hidrofilik Gran羹ller, Aktif K繹m羹rl羹 rt羹ler)
a)Alginatlar: Kalsiyum alginat i癟eren fibriller olup, deniz yosunundan elde edilmektedir. Fibrillerin mikrokapiller 繹zellii bulunup, eksuda, bakteri ve debrisi 癟eker. 襤癟erdii kalsiyum羹lserdeki sodyum ile yer deitirip, sodyum ve su 癟eker. Ayr覺cakalsiyumunhemostatik etkivein vitro antibakteriyel etkisi bulunmaktad覺r. Bol s覺v覺 absorbe ettiinden dolay覺 bol eksudal覺 羹lserlerde tercih edilir ve g羹nl羹k olarak deitirilmelidir. Kuru ve nekrotik 羹lserlerde tercih edilmez. 羹nk羹 羹lseri daha da kurutur. Periost, peritendon ve perikondrium b繹lgelerde desikasyona sebep olabilirler. Sekonder 繹rt羹 ile deriye sabitlenmelidir (19).
b)Hidrofiber: Sodyum karboksimetilsel羹lozdan yap覺lm覺, ped veya kurdele eklinde 繹rt羹lerdir. Eksuday覺 absorbe eder ve jele d繹n羹羹r. Kullan覺m alanlar覺 alginat benzeri olupbol eksudal覺 ve tampon ihtiyac覺 olan derin lezyonlarda tercih edilmelidir.
c)Dekstranomer Hidrofilik Gran羹ller: Su absorbe eden mikrok羹relerdir. S覺v覺 k羹reye girerken, bakteri veya debris gibidaha b羹y羹k partik羹ller de k羹reler aras覺na girer. Y覺kan覺nca hepsi temizlenir ve b繹ylece debridman salar. Bol eksuda ve debrisli 羹lserlerde tercih edilmektedir. Kadeksomer iyot ise iyot sal覺n覺m覺 ile antiseptik etki g繹stermektedir. Bu preparat覺npomat ve 繹rt羹 formlar覺 bulunmaktad覺r. al覺malarda geleneksel yara bak覺m覺na g繹re epitelizasyon ve debridmanda daha baar覺l覺 bulunmutur.
d)Aktif K繹m羹rl羹 rt羹ler: Bu 繹rt羹ler absorban 繹zellikleri nedeniyle hava filtrelerinde ve gaz maskelerinde y覺llard覺r kullan覺lmaktad覺r. lserlerde kullan覺ld覺覺nda eksuda, bakteri ve debrisi absorbe edip mekanik debridman salar. Biyojenik aminler nedeniyle oluan p羹trifiye k繹t羹 kokuyu absorbe ederler. al覺malarda klasik yara bak覺m覺ndan daha baar覺l覺 bulunmutur.
e)Aktif K繹m羹r ve G羹m羹 i癟eren rt羹ler: Absorptif ve antibakteriyel i癟eren yara 繹rt羹leridir. zellikle metisilin diren癟li stafilokokus aureus ve pseudomonas覺n 羹redii kontamine 羹lserlerde tercih edilmektedir. K繹t羹 kokulu 羹lserler olan perforan t羹m繹rler, fist羹l ve dek羹bit羹s 羹lserlerinde kullan覺lmaktad覺r.
4)Hidrojeller
Hidrofilik polimer 癟at覺 i癟eren ve %90覺 su olan bu preparatlarda羹lseri nemli tutmak i癟in su sal覺nmaktad覺r. Sar覺 kuru 羹lserlerde 羹lser taban覺n覺 rehidrate eder ve otolitik debridman salar. Siyah nekrozlu 羹lserleri de yumuatabilir, ancak uzun s羹rede olduundan dolay覺 cerrahi debridman tercih edilmelidir. Periost, peritendon ve perikondrium b繹lgelerini desikasyondan korur. Sekonder film 繹rt羹 ile kapat覺l覺rken, 1-2 g羹nde bir yenilenmelidir. Bir metaanaliz derlemesinde kan覺ta dayal覺 t覺p prensipleri i癟inde hidrojel kapama tedavisi ile larva tedavisi aras覺nda anlaml覺 istatistiksel fark bulunamam覺t覺r. Dier bir 癟al覺mada ise hidrojel ile PDGF aras覺 iyileme a癟覺s覺ndan diyabetik 羹lserlerde anlaml覺 fark saptanamam覺t覺r. Buna kar覺n diyabetik 羹lserlerde hidrojeller klasik temel gazl覺 bez kapamalar覺na g繹re anlaml覺 olarak iyiletirme oranlar覺 羹st羹n bulunmutur. Ayr覺ca hidrojel preparatlar覺n覺n farkl覺 firma 羹r羹nleri aras覺nda anlaml覺 bir iyiletirme farkl覺l覺覺 da saptanmam覺t覺r (15).
Modern yara 繹rt羹leri olan hidrokolloid, alginat, hidrofiberler geleneksel yara 繹rt羹lerinden baar覺l覺 bulunmu olup, kan覺t seviyeleri B ve C olarak belirlenmitir.
Yine kan覺ta dayal覺 t覺p prensipleri i癟erisinde diyabetik ayak 羹lseri ve staz 羹lserinde modern yara 繹rt羹leri olan hidrokolloid, alginat, k繹p羹k, hidrojellerden birisi dierlerine 羹st羹n olarak bulunmam覺t覺r. Diyabetik 羹lserlerinde yara 繹rt羹lerinin baar覺s覺n覺 deerlendiren bir derlemede hidrokolloid matriks 繹rt羹lerinin dier 繹rt羹lere g繹re iyileme s羹resini anlaml覺 繹l癟羹de k覺saltt覺覺 belirtilmi. Hidrokolloid 繹rt羹lerden sonra etkinlik s覺ras覺na g繹re; k繹p羹k 繹rt羹ler, hidrojeller, g羹m羹 i癟eren fibr繹z hidrokolloidler, proteaz d羹zenleyici 繹rt羹ler, iyodin emdirilmi 繹rt羹ler, fibr繹z hidrokolloidler, alginatlar ve basit kapama y繹ntemleri eklinde s覺raland覺r覺labilecei bildirilmitir (15-20).
Meme Kanseri Nedir ? |
>> Belirtileri |
Meme kanseri, memeyi oluturan s羹t bezleri veya s羹t羹 meme ba覺na ta覺yan kanallar覺 d繹eyen h羹crelerden geliiyor. Buradaki h羹crelerin genetik yap覺lar覺n覺n deierek kontrols羹z 癟oalmalar覺 ve baka organlara da giderek orada 癟oalmalar覺 sonucu gelien hastal覺a meme kanseri diyoruz. Memede h羹crelerin yap覺s覺n覺n neden bozulduunu tam olarak bilmiyoruz: fakat baz覺 durumlarda bu bozulman覺n daha fazla olduunu g繹zl羹yoruz. Bu durumlara risk fakt繹rleri diyoruz. Bu risk fakt繹rlerini ta覺yan kad覺nlarda meme kanseri g繹r羹lme s覺kl覺覺n覺n daha fazla olduunu biliyoruz. Bunlar覺n aras覺nda kad覺n olmak, ya, ailesel hastal覺klar gibi fakt繹rleri sayabiliriz
| Nedir << | Meme Kanseri Belirtileri? |
>> Risk Fakt繹rleri |
Memede Kitle
Meme kanseri belirtileri aras覺nda en s覺k rastlan覺lan bulgu memede kitle ele gelmesidir. Bu kitlelerin b羹y羹k bir k覺sm覺 iyi huylu t羹m繹rlerdir. Ancak, memede bir kitle ele geldiinde mutlaka arat覺r覺lmal覺d覺r. Memede ele gelen kitle 2 farkl覺 yap覺da olabilir. Kitle, i癟i s覺v覺 dolu bir kese ise kist olarak tan覺mlan覺r. Kistler genellikle adet zamanlar覺 daha b羹y羹r ve ar覺l覺d覺rlar. zellikle menopoz 繹ncesi 40l覺 yalarda daha s覺k g繹r羹l羹r. Basit kistler meme kanseri belirtileri aras覺nda yer almazlar.Meme kanseri belirtisi olabilecek kitlenin i癟i farkl覺 bir doku ile doludur. Solid kitle olarak tan覺mlan覺r. Bu iki farkl覺 yap覺y覺 ay覺rman覺n en iyi yolu kitlenin ultrason ile incelenmesidir.
Memede Kist
Kistler genellikle memenin iyi huylu t羹m繹rleridir. Boyutlar覺 birka癟 milimetre ile birka癟 santimetre aras覺nda deiir. 25 ya alt覺ndaki kad覺nlarda nadir, menopoza yaklam覺 kad覺nlarda daha s覺k g繹r羹l羹yor.Kistlerin i癟i ine ile boalt覺larak i癟indeki s覺v覺 incelenebilir. Eer kanl覺 bir s覺v覺 i癟eriyorsa, kistin ameliyatla 癟覺kart覺l覺p incelenmesi 繹nerilir. Eer menopoz sonras覺 hormon tedavisi g繹ren bir kad覺nda kist ortaya 癟覺km覺sa, i癟erdii s覺v覺 kanl覺 olsun veya olmas覺n patolojiye g繹nderilerek incelenmesi 繹nerilir.
Eer bir kist ine ile boalt覺ld覺ktan sonra 4-6 hafta i癟inde tekrar ediyorsa, ameliyatla 癟覺kart覺lmas覺 繹nerilebilir. Ayr覺ca kistin bir k覺sm覺, solid dediimiz meme dokusundan farkl覺 bir yap覺 i癟eriyorsa, yine kistin ameliyatla 癟覺kart覺lmas覺 繹neriliyor.
Solid (kat覺) Kitle
Memede s覺v覺 i癟ermeyen, i癟i farkl覺 h羹crelerle dolu olan kitlelere solid kitle denilmektedir. Solid kitlelerin kanser olma olas覺l覺klar覺 kistlere g繹re daha y羹ksektir. Gen癟 bir kad覺n覺n memesinde saptanan solid bir kitlenin kanser olma olas覺l覺覺 y羹ksek deildir: Ya ilerledik癟e kanser olas覺l覺覺 artar. 40 ya 羹zerindeki bir kad覺n覺n memesinde saptanan solid bir kitle, aksi ispat edilene kadar meme kanseri belirtisi olarak kabul edilir ve bu nedenle mutlaka arat覺r覺lmas覺 gereklidir.Memede saptanan kitle, mamografi ve ultrasonla deerlendirilerek kanser olma olas覺l覺覺 arat覺r覺l覺r. Bu y繹ntemlerle kesin tehis koymak m羹mk羹n deil. Ancak kitleden al覺nan par癟an覺n patolojide incelenmesiyle kesin tan覺 konabiliyor.
Meme Derisinde Kal覺nlama, ime, Renk Deiiklii
Bazen memede kitle olmadan, dorudan meme derisinde baz覺 deiikliklerde meme kanseri belirtileri aras覺nda say覺l覺r. Meme derisinin bir b繹lgesinde k覺zar覺kl覺k, kal覺nlama, portakal kabuu gibi yer yer 癟ekintilerin ortaya 癟覺kmas覺, meme kanseri belirtisi olabilir. Meme derisinde b繹yle deiiklikler fark ediyorsan覺z, hekime dan覺man覺z覺 繹neriyoruz. Meme Ba覺nda Kal覺nlama, K覺zar覺kl覺k Veya Yara Olmas覺 Meme ba覺ndaki deiiklikler de bazen meme kanseri belirtisi olabiliyor. zellikle meme ba覺 癟evresinde ortaya 癟覺kan k覺zar覺kl覺k, yara gibi deiiklikler memede bir kitle olmasa bile meme kanseri belirtisi olabiliyor.Memede Veya Meme Ba覺nda 襤癟eri Doru ekinti Olmas覺
Baz覺 kad覺nlarda 癟ocukluktan itibaren her iki meme ba覺 da i癟e 癟ekik olabiliyor. Bu, herhangi bir hastal覺k anlam覺na gelmiyor. B繹yle durumlarda bebek emzirmek 癟ou kez m羹mk羹n olmuyor. Bu gibi yap覺sal bozukluklar kozmetik ama癟l覺 olarak, yani sadece g繹r羹n羹m a癟覺s覺ndan ameliyatla d羹zeltilebiliyor. Meme kanseri a癟覺s覺ndan 繹nemli olan, tek memenin ba覺n覺n son zamanlarda i癟eri 癟ekilmesi. B繹yle bir durumda mutlaka hekiminize bavurman覺z gerekiyor.Meme Ba覺nda Ak覺nt覺
Her kad覺n覺n meme ba覺ndan 癟eitli zamanlarda ak覺nt覺 gelebilir. zellikle meme ba覺 s覺k覺ld覺覺 zaman sar覺yeil aras覺 renkte, boza k覺vam覺nda olan ak覺nt覺 normal kabul ediliyor. Gebe olmayan kad覺nlarda meme ba覺ndan s羹t gelmesi de kanser bulgusu deildir; bu durum v羹cudun hormonal deiiklii ile ilgili olabilir. Meme kanseri belirtileri a癟覺s覺ndan 繹nemli olan, ak覺nt覺n覺n meme ba覺n覺 s覺kmadan kendiliinden gelmesidir. Bu durum, s羹tyenin veya 癟ama覺r覺n 覺slanmas覺 eklinde fark edilir. zellikle ak覺nt覺n覺n koyu kahverengi, siyah veya kan rengi olmas覺 繹nemli. Bir de su k覺vam覺nda berrak ak覺nt覺 繹nem ta覺yor. B繹yle bir durumda, meme ba覺ndan gelen ak覺nt覺dan 繹rnek al覺narak laboratuarda incelenmesi gerekiyor.Memenin eklinde Deiiklik
Genellikle her iki meme simetrik deildir ve bir meme dierinden daha b羹y羹k olabilir. Bu normal bir yap覺d覺r. Bazen memelerin genel yuvarlakl覺覺nda veya eklinde de deiiklik olabilir. Meme kanseri a癟覺s覺ndan 繹nemli olan, sonradan gelien simetri deiikliidir. Bu deiiklik, meme kanseri belirtileri aras覺nda ge癟 d繹nemde g繹r羹len bir bulgudur.Meme Balar覺n覺n Pozisyonlar覺nda Deiiklik
Meme balar覺n覺n pozisyonlar覺nda da deiiklik olabiliyor. Meme ba覺 bir tarafa doru 癟ekilebiliyor. Bu da bir kanserin belirtisi olabiliyor.Koltuk Alt覺nda Ele Gelen Bir Kitle
Koltuk alt覺nda ele gelen bir kitle, bir癟ok nedene bal覺 olan bir lenf bezi b羹y羹mesi olabilir; fakat bazen meme kanseri belirtisinin ilk bulgusu da olabilir. Bu nedenle eer elinizde ve kolunuzda son zamanlarda bir enfeksiyon ge癟irmediyseniz, bu kitlenin incelenmesi gerekiyor.
| Belirtileri << | Meme Kanseri Risk Fakt繹rleri? |
>> Tehis Y繹ntemi |
Meme kanseri risk fakt繹rleri nelerdir?
Ya
襤leri ya 繹nemli bir risk fakt繹r羹. Meme kanseri tehisi konan kad覺nlar覺n %70i, 50 ya 羹zerinde. Dier bir deyimle, ya覺 50nin 羹zerinde olan kad覺nlarda meme kanseri g繹r羹lme s覺kl覺覺, ya覺 50nin alt覺nda olan kad覺nlardan 4 kat daha fazla. Amerikan Kanser Enstit羹s羹n羹n yay覺nlad覺覺 bir arat覺rmaya g繹re, 20 ya覺nda bir kad覺n覺n 繹n羹ndeki 10 y覺l i癟inde meme kanserine yakalanma olas覺l覺覺 2187 de 1 dir; yani 2187 tane 20 ya覺ndaki kad覺ndan 10 y覺l s羹re i癟inde 1 tanesinin meme kanseri olma olas覺l覺覺 vard覺r. Bu oran 30 ya i癟in 258 kad覺ndan birinde, 40 ya i癟in 67 kad覺ndan birinde, 50 ya i癟in 38 kad覺ndan birinde, 60 ya i癟in 29 kad覺ndan birinde, 70 ya i癟in 25 kad覺ndan birinde olacak ekilde ya ilerledik癟e artar.Kiisel meme kanseri hikayesi
Daha 繹nce meme kanseri ge癟irmi ve tedavi olmu kad覺nlarda, dier memede kanser gelime olas覺l覺覺 normal kad覺nlara g繹re 3-4 kat daha fazla. Bunun yan覺 s覺ra yumurtal覺k kanseri, kal覺n barsak kanseri veya rahim kanseri ge癟iren kad覺nlar覺n da meme kanserine yakalanma olas覺l覺klar覺 art覺yor.Ailede meme kanseri hikayesi
Ailede birinci derece (anne, k覺z karde, k覺z evlat, baba, erkek karde gibi) yak覺nlar覺nda meme kanseri olan kiilerde, meme kanserine yakalanma olas覺l覺覺, ailesinde meme kanseri olmayan kad覺nlara g繹re 2 kat daha fazla. Eer bu akraba menopozdan 繹nce meme kanserine yakalanm覺 ise yani gen癟 yataysa, risk 3 kat art覺yor; 2 memesinde birden kanser gelimi ise risk 9 kat art覺yor.Daha 繹nce yap覺lan meme biyopsisi sonu癟lar覺
Memede tespit edilen bir kitle ameliyatla 癟覺kart覺lm覺 ve patolojik inceleme sonucu iyi huylu bir t羹m繹r bildirilmi olabilir. Baz覺 kanser olmayan iyi huylu t羹m繹rlerin bulunmas覺, kanser gelime riskini deiik oranlarda art覺rabiliyor. Eer biyopsi sonucu fibroadenom, fibrozis, mastitis, adenozis, apokrin metaplazi, kist, duktektazi ve skuam繹z metaplazi eklinde bildirilmi ise meme kanseri riskinde bir art覺 s繹z konusu deil. Biyopsi sonucu hiperplazi veya papillomatozis eklinde bildirilmi ise risk 1.5- 2 kat art覺yor.Atipik deiiklik
覺kart覺lan kitlenin patolojik incelemesi sonucu atipik hiperplazi tan覺s覺 konmusa ( bu tamamen iyi huylu bir t羹m繹rd羹r), meme kanseri gelime riski 5 kat art覺yor. Eer bu kiinin ailesinde meme kanserine yakalanm覺 bir yak覺n覺 varsa riski 10 kat art覺yor.Lobuler karsinoma 襤n Situ
Eer lobuler karsinoma in situ tan覺s覺 konmu ise, meme kanseri riski 10 kat art覺yor.Dourganl覺k s羹resi
Dourganl覺k 癟a覺, kad覺n覺n adet g繹rd羹羹 s羹redir. Adet g繹rmeye erken balanmas覺, menapoza ge癟 girilmesi, bu s羹reyi uzat覺yor. Bu s覺rada kad覺n daha uzun s羹re 繹strojen hormonuna maruz kald覺覺 i癟in, meme kanseri gelime riski art覺yor. Kad覺nl覺k hormonu olan 繹strojen hormonu, memede kanser gelime riskini art覺r覺yor. 12 ya覺ndan 繹nce adet g繹rmeye balayan bir k覺z覺n ileride meme kanserine yakalanma riski daha ge癟 d繹nemde adet g繹rmeye balayanlara g繹re 1.7 ile 3.4 kat aras覺nda art覺yor. Ge癟 adet g繹rmeye balamak veya erken menopoza girmek meme kanseri riskini azalt覺yor.Dourganl覺k hikayesi
襤lk 癟ocuun dourulduu ya 繹nemli. 襤lk 癟ocuunu 30 ya覺ndan sonra douran kad覺nlarda meme kanseri g繹r羹lme oran覺, 20 ya覺ndan 繹nce douranlara g繹re 2 kat fazla. Ergenlikle kad覺n memesinde balayan deiim ve geliim, gebelik ile tamamlan覺yor. Gebelik tamamlanana kadar memedeki h羹creler, genetik deiikliklere daha a癟覺k h羹crelerdedir. Ge癟 gebelik, h羹crelerin genetik deiiklie a癟覺k olma s羹resini uzat覺yor ve kanserojen etkenlere maruz kalma s羹resini art覺r覺yor. Hi癟 癟ocuk dourmayan kad覺nlarda da risk bu nedenle y羹kseliyor. B羹t羹n bu bilgilere ramen 癟ok erken yata ilk 癟ocuunu douran ve daha sonra 7-8 癟ocuk yapan kad覺nlarda da meme kanseri g繹r羹lebiliyor.Sosyoekonomik seviyenin y羹kseklii
Varl覺kl覺, sosyoekonomik d羹zeyi y羹ksek olan kad覺nlarda meme kanseri g繹r羹lme oran覺 daha fazla. Bu ailelerin k覺zlar覺 daha iyi beslendikleri i癟in daha erken geliiyorlar ve erken yata adet g繹rmeye bal覺yorlar. Buna bal覺 olarak dourganl覺k s羹resi uzuyor. Ayr覺ca bu 癟ocuklar b羹y羹d羹kleri zaman eitim ve i nedeni ile daha ge癟 evleniyorlar ve daha ge癟 癟ocuk douruyorlar. Ayr覺ca teknolojinin getirdii 癟evre kirlenmesine daha fazla maruz kal覺yorlar.Ya
strojen hormonu tedavisi g繹renler Menopoz nedeni ile uzun s羹re 繹strojen tedavisi (5- 10 y覺ldan fazla) g繹ren kad覺nlarda, meme kanseri oran覺 art覺yor. strojen hormonunun memede kanser gelime riskini art覺rd覺覺n覺 daha 繹nce belirttik. Fakat, hormon tedavisi almayan kad覺nlarda da, s覺cak basmalar覺, psikolojik sorunlar ve dier fiziksel rahats覺zl覺klar ortaya 癟覺k覺yor. Bu nedenle, menopoz yak覺nmalar覺n覺n azalt覺lmas覺 amac覺 ile, 繹strojen verilmesi 繹nerilebilir, fakat mutlaka bir hekim kontrol羹 alt覺nda yap覺lmal覺d覺r. Bu konuya daha ileride, hormon tedavisi ve meme kanseri bal覺kl覺 b繹l羹mde daha ayr覺nt覺l覺 deineceiz.Doum kontrol hap覺 kullan覺m覺
Bu konuda farkl覺 g繹r羹ler olmakla birlikte hafif bir risk art覺覺 olduu ileri s羹r羹lmekte. Bu haplar覺n uzun s羹re (5-10 y覺l) kullan覺lmas覺yla risk art覺yor. Doum kontrol hap覺n覺 kullanmay覺 b覺rakt覺ktan on y覺l sonra ise, bu risk tamamen ortadan kalk覺yor.Alkol kullan覺m覺
Fazla alkol alan kad覺nlarda, risk art覺yor. G羹nde 3 bardak y羹ksek dereceli alkol i癟en bir kad覺n覺n meme kanserine yakalanma riski, hi癟 i癟meyen kad覺na g繹re 2 kat daha fazla.Sigara kullan覺m覺
Sigaran覺n meme kanseri geliimi 羹zerine etkisi son y覺llara kadar saptanamam覺t覺. 羹nk羹 yap覺lan arat覺rmalarda kad覺nlar, sigara i癟enler ve i癟meyenler olarak iki gruba ayr覺l覺yordu ve bu iki grup aras覺nda meme kanserine yakalanma oran覺 aras覺nda 繹nemli bir fark g繹r羹lm羹yordu. Son y覺llarda yap覺lan arat覺rmalarda, sigara i癟meyen kiilerin sigara i癟ilen ortamda bulunduklar覺nda, sigara i癟enler kadar etkilendikleri anla覺ld覺. Bu insanlara pasif i癟ici deniyor. Bu g繹z 繹n羹ne al覺narak sigara i癟meyen ama sigara i癟ilen ortamlarda bulunan yani pasif i癟ici olan kad覺nlar bir gruba, sigara i癟meyen ama sigara i癟ilen ortamlarda bulunmayan yani pasif i癟ici olmayan kad覺nlar da dier gruba ayr覺ld覺klar覺nda, pasif i癟icilerde meme kanseri g繹r羹lme oran覺n覺n iki kat daha fazla olduu g繹r羹ld羹. Sigara i癟enlerde ise bu oran覺n daha da fazla olduu d羹羹n羹l羹yor. Evinde sigara i癟en anne ve babalar覺n, k羹癟羹k k覺zlar覺na ileride ciddi bir meme kanseri riskini armaan ettiklerini g繹z 繹n羹ne almalar覺 gerekiyor. Ayr覺ca yap覺lan arat覺rmalarda, baka odada i癟mek, cam覺 a癟mak gibi 繹nlemlerin, anne babalar覺n kendilerini rahatlatmaktan baka bir ilevi olmad覺覺 da ortaya konulmu.imanl覺k
Baz覺 癟al覺malarda imanl覺覺n, 繹zellikle menopoz sonras覺 kad覺nlarda meme kanseri riskini art覺rd覺覺 ileri s羹r羹l羹yor. Kad覺n menopoza girdii zaman art覺k yumurtal覺klar覺 癟al覺m覺yor ve 繹strojen hormonu 羹retilmiyor. Buna kar覺l覺k ya dokusu bir miktar 繹strojen hormonu 羹retmeye devam ediyor. Ya dokusu ne kader fazla olursa, 繹strojen hormonu 羹retimi de o kadar fazla oluyor. Bu hormonun memede kanser geliiminde rol羹 olduunu belirtmitik. Bu nedenle menopoz sonras覺 kad覺nlarda imanl覺k, meme kanseri riskini art覺r覺yor.Gen癟 yata g繹羹s b繹lgesine 覺覺n tedavisi uygulanm覺 olmas覺
Gen癟 yalarda baz覺 hastal覺klar覺n tedavisi i癟in g繹羹s b繹lgesine radyoterapi uygulanabiliyor. Bu kiilerde ileri yalarda meme kanseri gelime riski art覺yor.Meme kanseri riski azalt覺labilir mi?
Meme kanseri riski ila癟 ile azalt覺labilir mi?
Meme kanseri riski y羹ksek kiilerde tamoksifen isimli ilac覺 kullanarak meme kanseri riskini azaltmak m羹mk羹n. Fakat tamoksifenin de yan etkileri g繹z 繹n羹ne al覺narak, ancak se癟ilmi ve ger癟ekten riski y羹ksek kiilerde bu y繹nteme bavurmak gerekiyor. Meme biyopsilerinde lobuler karsinoma in situ (LCIS) saptanm覺 kad覺nlarda, ailesinde meme kanseri olan ve biyopsilerinde atipik hiperplazi saptanm覺 kad覺nlarda, bir memesinde kanser saptanm覺 ve dier memesinde kanser gelime riski olan kad覺nlarda tamoksifen ile korunma 繹neriliyor. Tamoksifen kullan覺m覺 ile ayr覺nt覺l覺 bilgi i癟in ila癟 tedavisi b繹l羹m羹ne bak覺n覺z.Meme kanseri riskiniz y羹ksek ise erken tehis i癟in ne yapmal覺s覺n覺z?
Erken tehis i癟in uygulanan 3 temel y繹ntem varYukar覺da say覺lan baz覺 risk fakt繹rleri ta覺yan kad覺nlar覺n ise mamografi 癟ektirmeye 35 ya覺ndan sonra balamalar覺 繹neriliyor. G繹羹s b繹lgesine gen癟 yata radyoterapi uygulanan kad覺nlar覺n 30 ya覺ndan 繹nce y覺lda bir defa, 30 ya覺ndan sonra y覺lda iki defa uzman bir hekime muayene olmalar覺 ve 覺覺n tedavisi uyguland覺ktan on y覺l sonra her y覺l mamografi 癟ektirmeye balamalar覺 繹neriliyor; fakat ilemin 30 ya覺ndan 繹nce balamamas覺 繹neriliyor.
Yap覺lan biyopsilerinde lobuler karsinoma in situ (LCIS) veya atipik hiperplazi saptanm覺 kad覺nlar覺n her y覺l mamografi 癟ektirmeleri ve her y覺l uzman bir hekime muayene olmalar覺 繹neriliyor.
Aile yak覺nlar覺 aras覺nda meme kanseri olan kad覺nlar覺n her y覺l bir uzman bir hekime muayene olmalar覺 gerekiyor. Ailede meme kanserine yakalanan bireyde hastal覺k ka癟 ya覺nda ortaya 癟覺km覺 ise, o yatan 10 y覺l 繹nce balayarak her y覺l mamografi 癟ektirmeleri gerekiyor. rnein annesi 43 ya覺nda meme kanserine yakalanan bir kad覺n, 33 ya覺ndan itibaren her y覺l mamografi 癟ektirmeye balamal覺d覺r. Fakat annesinin ya覺 ka癟 olursa olsun 25 ya覺ndan 繹nce mamorafi 癟ektirilmesi 繹nerilmiyor.
Eer genetik bir ge癟i s繹z konusu ise 25 yatan itibaren y覺lda bir veya iki defa uzman bir hekime muayene olmalar覺 ve y覺lda bir kez mamografi 癟ektirmeleri gerekiyor. Yine bu yatan itibaren y覺lda bir veya iki defa jinekolojik muayene olmalar覺 ve yumurtal覺klar覺n覺 ultrasonla kontrol ettirmeleri 繹neriliyor (bu kad覺nlarda yumurtal覺k kanseri gelime riski de y羹ksektir).
| Risk Fakt繹rleri << | Meme Kanseri Tehis Y繹ntemleri |
>> Tedavisi |
Meme kanseri taramas覺
G羹n羹m羹zde meme kanseri olumas覺n覺 繹nleyen bir y繹ntem yok. Buna kar覺l覺k erken tehis ile hastal覺覺n zarar覺n覺 en aza indirmek m羹mk羹n. T羹m teknolojik gelimelere, 癟ada y繹ntemlere ramen erken tehis, meme kanserine kar覺 m羹cadelemizde en 繹nemli silah覺m覺z. Meme kanseri g繹r羹lme s覺kl覺覺 her y覺l art覺yor. Hastal覺覺n bu art覺覺 kar覺s覺nda gelimi toplumlar, 1980 li y覺llar balar覺nda hastal覺kla m羹cadelenin tek yolunun erken tehis olduuna karar verdiler. Bu noktadan yola 癟覺karak, toplu meme sal覺覺 taramalar覺na balad覺lar. Mamografi, meme kanseri taramalar覺nda kullan覺lan en yayg覺n y繹ntem.Toplum 繹ncelikle hastal覺k konusunda bilgilendiriliyor ve bilin癟lendiriliyor. Daha sonra belirli ya gruplar覺ndaki kad覺nlar, her y覺l veya iki y覺lda bir defa mamografi 癟ektirmeleri i癟in davet ediliyor. Bu hizmet devlet taraf覺ndan 羹cretsiz olarak veya 癟eitli kurulular taraf覺ndan 癟ok d羹羹k bir 羹cret kar覺l覺覺 veriliyor.
Kad覺nlar覺n kendi kendilerini muayene etme y繹ntemlerini 繹renmeleri, en ucuz ve kolay y繹ntem; bir uzman taraf覺ndan muayene edilmeleri de dier tarama y繹ntemi. Bu y繹ntemlerin en etkilisi ise, 羹癟羹n羹n birlikte yap覺lmas覺; yani her kad覺n覺n kendisini her ay muayene etmesi, 40 ya覺ndan sonra y覺lda bir defa bir uzman hekim taraf覺ndan muayene edilmesi ve her y覺l mamografi 癟ektirmesi. En s覺k kar覺lat覺覺m覺z sorulardan birisi, MR(magnetik rezonans) ile daha iyi sonu癟 al覺nmaz m覺? eklinde. MR, meme kanseri tan覺s覺nda kullan覺lan bir y繹ntem; bazen tan覺 i癟in mutlaka gerekli olduu durumlar da s繹z konusu. Fakat tarama programlar覺nda maliyet 癟ok 繹nemli bir kriter. Baz覺 durumlarda da mamografi kadar yeterli olmayabiliyor.
Meme sal覺覺nda bir癟ok farkl覺 tehis y繹ntemi bulunmaktad覺r. Bunlar覺n biri birilerine farkl覺 羹st羹nl羹kleri olmakla birlikte birka癟覺n覺n birlikte yap覺lmas覺 ile erken tehis olas覺l覺覺 artmaktad覺r. Genel olarak 繹nerilen, her kad覺n覺n her adet d繹neminde kendi kendisini muayene etmesi, her y覺l uzman bir hekime muayene olmas覺 ve 40 ya覺ndan sonra her y覺l mamografi 癟ektirmesidir.
Kendi kendini muayene
20 ya覺n覺 ge癟en her kad覺n覺n adetinin bittii tarihten sonra ilk hafta i癟inde kendisini muayene etmesi 繹nerilmektedir. Adet g繹rmeyen kad覺nlar覺n da ay覺n belirli bir g羹n羹 kendilerini muayene etmeleri 繹nerilmektedir
Kendi kendini muayene iki ekilde yap覺l覺r. nce g繹zleyerek yap覺l覺r sonra elle yap覺l覺r
G繹zleyerek yap覺lan muayene
Belden yukar覺s覺 癟覺plak olacak ekilde bir aynan覺n kar覺s覺na ge癟ilir
Her iki kol aa覺 sarkacak ekilde bak覺l覺r.
Her iki kol yukar覺 kald覺r覺larak bak覺l覺r
Her iki el bele bast覺r覺larak bak覺l覺r
Her iki el bele bast覺r覺l覺rken 繹ne doru eilerek bak覺l覺r
Bu pozisyonlarda her iki meme incelenir bu inceleme s覺ras覺nda
Meme derisinde kal覺nlama, ime, renk deiiklii
Meme ba覺nda kal覺nlama, k覺zar覺kl覺k veya yara olmas覺
Memede veya meme ba覺nda i癟eri doru 癟ekinti olmas覺
Meme balar覺n覺n pozisyonlar覺nda deiiklik yani memenin eklinde deiiklik arat覺r覺l覺r.
Elle yap覺lan muayene bulgular覺
Elle yap覺lan muayene s覺ras覺nda muayeneyi elin 2.3.4 parmaklar覺 繹n y羹zleri kullan覺l覺r. D羹z bir yataa uzan覺l覺r. Hangi taraftaki meme muayene edilecek ise o taraftaki el ense alt覺na yerletirilir. Dier ile muayene yap覺l覺r
Fizik muayene veya klinik muayene
Bir hekim taraf覺ndan yap覺lan muayeneye fizik muayene denir. Hastan覺n hikayesinin al覺nmas覺, muayenenin yap覺lmas覺, gerekirse baz覺 tetkiklerin yap覺lmas覺na fizik muayene denir. Bu sayede hastan覺n sorunu ile ilgili tehis konur ve gerekirse tedavi verilir. Genelde t羹m v羹cut bulgular覺na bak覺lmakla birlikte eer sorun belli bir sistem veya organa ait ise daha 癟ok bu sorun incelenir.Mamografi 癟ekilmesinin yan覺 s覺ra uzman bir hekim taraf覺ndan meme muayenesinin de yap覺lmas覺 meme kanserinin erken tehisi a癟覺s覺ndan 繹nem ta覺maktad覺r. Baz覺 meme kanserleri nadir de olsa mamografi ve ultrason ile tehis edilememektedir, bu nedenle mamografinin yan覺nda fizik muayenenin de yap覺lmas覺 繹nerilmektedir.
Kaynaklar覺n k覺s覺tl覺 olduu 羹lkelerde mamografi ile tarama yap覺lma olana覺 yoksa, sadece uzman bir sal覺k 癟al覺an覺 taraf覺ndan fizik muayene yap覺larak meme kanseri taramalar覺 yap覺lmaktad覺r. Fakat g羹n羹m羹zde kabul edilen en 繹nemli meme kanseri tarama y繹ntemi mamografidir.
Risk ta覺yan t羹m kad覺nlar覺n, mamografinin yan覺 s覺ra fizik muayenenin de birlikte yap覺lmas覺 繹nerilmektedir.
Mamografi
Bavurduunuz hekim taraf覺ndan muayene edildikten sonra tehis i癟in baz覺 ek tetkikler gerekebilir. Meme i癟in yap覺lan ek tetkiklerin ba覺nda mamografi gelmektedir. Mamografi memenin r繹ntgen filminin 癟ekilmesidir Memenin 2 tabaka aras覺nda s覺k覺t覺r覺lmas覺 ile 癟ekilen mamografi, kad覺nlar aras覺nda 癟ok ar覺l覺 bir y繹ntem olarak bilinir. Doru ve tecr羹beli bir radyoloji teknisyeni taraf覺ndan 癟ekilen mamografinin, hi癟bir zaman dayan覺lmayacak kadar ar覺l覺 olmamas覺 gerekir. Mamografiyi 癟eken teknisyenin bilgili ve tecr羹beli olmas覺, 癟ekilen mamografinin kalitesi a癟覺s覺ndan da b羹y羹k 繹nem ta覺r.Mamografinin en 繹nemli 繹zellii ise 癟ok hassas bir teknik olmas覺d覺r. 40 ya 羹zerindeki t羹m kad覺nlarda, meme ile ilgili yak覺nmas覺 olsun veya olmas覺n her y覺l mamografi 癟ekilmesi, erken tehis a癟覺s覺ndan b羹y羹k 繹nem ta覺r. Mamografi, meme kanseri toplu taramalar覺nda en ge癟erli y繹ntem olarak kabul edilmektedir.
Mamografi hangi yalarda 癟ekilir?
Sal覺k Bakanl覺覺 Mamografi 癟ektirmeye 50 yatan sonra balanmas覺n覺 繹nermektedir. Austos 2007 y覺l覺nda T羹rkiyede meme sal覺覺 konusunda uzmanlam覺 bilim adamlar覺n覺n bir araya gelerek yapt覺klar覺 Ulusal Meme Kanseri Konsensus Toplant覺s覺nda mamografi 癟ektirmeye 40 ya覺ndan itibaren balanmas覺 繹nerilmitir. Amerikan Kanser Enstit羹s羹 mamografi 癟ektirmeye 40 ya覺ndan itibaren balanmas覺n覺 繹nermektedir. 40 ya alt覺nda 繹zel bir neden olmad覺k癟a mamografi 癟ekilmez. Bunun sebebi gen癟 kad覺nlarda meme dokusunun youn olmas覺 nedeni ile yeterli bilgi vermemesidir.
Mamografi ne zaman 癟ektirilir?
Mamografi 癟ekilirken meme, iki tabaka aras覺nda birka癟 saniye hafif癟e s覺k覺t覺r覺l覺r. Bu nedenle memelerin en az hassas olduu zamanda mamografi 癟ekilmesi, 繹zellikle memeleri ar覺l覺 kad覺nlara 繹nerilmektedir. Adet bitimini takip eden hafta, memelerin hassasiyetinin en az olduu zamand覺r. Ayr覺ca adet bitimini takip eden hafta, hormonal nedenlerle memelerin ilii en alt d羹zeydedir ve bu s覺rada daha iyi sonu癟lar al覺nmaktad覺r. Bu sebeplerden dolay覺 herhangi 繹zel bir durum olmad覺k癟a, mamografi 癟ekiminin, adetin bitimini takip eden haftada yap覺lmas覺 繹nerilmektedir.
Mamografi 癟ektirmeye giderken nelere dikkat etmeli?
Mamografi 癟ekilirken belden yukar覺s覺 癟覺plakt覺r. Bu nedenle 癟ekime gelirken iki par癟a elbise giyilmesi 繹nerilir. Bu sayede 癟ekim s覺ras覺nda belden 羹st羹 kolayl覺kla 癟覺kart覺labilir. Filmi etkileyebileceinden, koltuk altlar覺na deodorant, talk pudras覺, losyon gibi eyler s羹r羹lmemelidir.
Mamografi ile al覺nan 覺覺n zararl覺 m覺d覺r?
Mamografi ile ilgili korkulardan birisi de mamografi 癟ekilirken al覺nan 覺覺nlar覺n kanser oluturma korkusudur. G羹n羹m羹zde 癟ada teknoloji ile 羹retilen mamografi cihazlar覺 ile al覺nan 覺覺n dozu 癟ok d羹羹kt羹r. Mamografi 癟ekimi ile al覺nan 覺覺n dozu, normalde birka癟 ayda i癟inde bulunduumuz 癟evreden ald覺覺m覺z radyoaktif 覺覺n dozuna eittir. Buna ramen mamografi cihaz覺n覺n d羹zenli olarak kalite kontrol羹 yap覺lmal覺, 覺覺n dozlar覺 繹l癟羹lerek ayarlanmal覺d覺r. Bu nedenle d羹zenli mamografi cihaz覺 kalite kontrol羹 yap覺lan merkezlerde 癟ekilen mamografi ile daha az 覺覺n dozu al覺n覺r ve riskiniz daha da azal覺r.
Meme ultrasonografisi
Ultrason, ses dalgalar覺n覺n farkl覺 yans覺mas覺 ile elde edilen g繹r羹nt羹leme y繹ntemidir. Elde tutulan k羹癟羹k bir ayg覺t memenin 羹zerinde hafif癟e gezdirilir. Bu s覺rada memeye ses dalgalar覺 g繹nderilir. Yans覺yan ses dalgalar覺 bir ekran 羹zerine aktar覺l覺r. Farkl覺 yans覺malardan oluturulan g繹r羹nt羹ler ile memenin i癟indeki oluumlar deerlendirilirUltrason hangi durumlarda gereklidir?
Memede en s覺k kullan覺lan g繹r羹nt羹leme y繹ntemlerinden birisidir. T羹m yalardaki kad覺nlarda kullan覺labilir. zellikle gen癟 kad覺nlar覺n meme dokusu daha youn olduu i癟in mamografi yerine tercih edilir. Ultrasonun hi癟bir zararl覺 etkisi yoktur; bu nedenle gebelerde de kullan覺labilir
Ultrason ile ne t羹r bilgiler elde edilir?
Ultrason ile memede tespit edilen kitlenin yap覺s覺 hakk覺nda bir癟ok bilgi edinilebilir. zellikle kitlenin kist mi, solid kitle mi olduunun ay覺rt edilmesinde en 繹nemli y繹ntemdir. Ayr覺ca kitlenin 癟evresinin d羹zenli olup olmamas覺, kitlenin i癟yap覺s覺n覺n d羹zenli olup olmamas覺(homojen-nonhomojen) gibi 繹zellikler ile kitlenin kanser olup olmad覺覺 konusunda bilgi verir
Doppler ultrason nedir?
Baz覺 g繹r羹nt羹leme merkezlerinde 繹zellikle doppler ultrason gibi farkl覺 bir terim duyabilirsiniz. Bu asl覺nda standart bir ultrason cihaz覺d覺r. Bu cihazlar覺n tek fark覺, kitledeki kanlanman覺n durumunun da deerlendirebilir (doppler 繹zellii) olmas覺d覺r. zellikle kanlanmas覺 artm覺 olan kitlenin kanser olma olas覺l覺覺n覺 art覺r覺r veya bu kitle kanser olmasa bile b羹y羹yecek anlam覺n覺 ta覺r.
Mamaografi yerine ultrason 癟ekilebilir mi?
Mamografinin nispeten ar覺l覺 olmas覺 ve baz覺 kad覺nlar覺n radyasyon korkusu nedeni ile 癟ou kez kad覺nlar mamografi yerine ultrason yapt覺rmay覺 tercih ederler. Bu doru bir yakla覺m deildir. Mamografi memenin esas g繹r羹nt羹leme y繹ntemidir. Ultrason ise mamografide g繹zlenen 羹pheli oluumlar覺n daha detayl覺 incelenmesi i癟in kullan覺l覺r. Ayr覺ca mamografide g繹zlenen baz覺 kanser bulgular覺 (mikrokalsifikasyonlar) ultrasonografide g繹zlenmeyebilir.
Ultrason hangi durumlarda gerekir?
Meme ultrasonu mamografide ileri derece youn g繹r羹nt羹 veren kad覺nlarda ek tetkik olarak bavurulan bir y繹ntemdir. Baz覺 durumlarda mamografide karar vermek g羹癟 olabilir. Bu kad覺nlarda meme ultrasonuna bavurulur.
Gen癟 kad覺nlarda memede 羹pheli bir bulgu varsa 癟ou zaman mamografi ile yeterli bilgi edinmek g羹癟t羹r(gen癟 kad覺nlar覺n meme yap覺s覺 youn olduu i癟in yeterli bilgi vermez). Meme ultrasonu gen癟 kad覺nlarda bavurulan en iyi g繹r羹nt羹leme y繹ntemidir. Gebe kad覺nlarda mamografi 癟ekilmesi sak覺ncal覺d覺r(繹zellikle ilk 3 ay). Bu kad覺nlarda meme ultrasonu 癟ekilir.
Memenin b羹y羹t羹lmesi i癟in silikon(protez) kullan覺lm覺 ise bu kad覺nlarda da mamografi 癟ekilir; fakat mutlaka ek olarak meme ultrasonu 癟ekilmelidir.
Memenin i癟inde 羹pheli bir oluum saptan覺rsa baz覺 durumlarda 羹pheli oluumdan par癟a almak gerekebilir. Ultrasonun en 繹nemli kullan覺m alanlar覺ndan birisi de budur. Ultrason yap覺l覺rken 羹pheli oluumun i癟ine ine ile girilir. Bu s覺rada hem 羹pheli oluum hem de ine ekranda g繹r羹lebilmektedir. Bu sayede ine ile doru yerden par癟a al覺nd覺覺 g繹zlenebilir. Aksi halde al覺nan par癟an覺n doru yerden olup olmad覺覺 anla覺lamaz.
MEMEN襤N MR TEKN襤襤 襤LE 襤NCELENMES襤
Manyetik alanlar覺n kullan覺ld覺覺 bir g繹r羹nt羹leme y繹ntemidir. Radyasyon i癟ermez. Bu nedenle her durumda kullan覺labilir. Damardan verilen bir maddenin meme dokusu ve memedeki oluumlar taraf覺ndan farkl覺 tutulmalar覺 izlenerek oluum hakk覺nda bilgi edinilir. Mamografiye yard覺mc覺 bir y繹ntemdir. Pahal覺 bir y繹ntemdir. Meme MR incelemesi mutlaka bu konuda uzmanlam覺 bir hekim taraf覺ndan yap覺lmal覺d覺r. MR hi癟bir zaman mamografiye bir 羹st羹nl羹k salamaz bu nedenle mamografi yerine MR 癟ektirmek doru bir yakla覺m deildir.Kimlere MR 癟ekilmesi gereklidir
PET (POZ襤TRON EM襤SYON TOMOGRAF襤)
En yeni kanser tehis y繹ntemlerinden birisidir. Hala arat覺rma, gelitirme safhas覺ndad覺r. Enjeksiyon ile radyoaktif bir madde verilir. Kanser h羹creleri dier h羹crelerden daha h覺zl覺 羹redikleri i癟in aktif h羹crelerdir ve bu radyoaktif maddeyi dier h羹crelerden daha 繹nce ve h覺zl覺 bir ekilde tutarlar. Bu y繹ntem ile aktif h羹crelerin (muhtemel kanser h羹creleri)yerinin tespit edilmesini salan覺r. Bu aktif h羹crelerin yeri daha sonra farkl覺 teknikler ile arat覺r覺larak kanser var m覺 yok mu arat覺r覺l覺r.Pet daha 癟ok hangi durumlarda kullan覺l覺r?
V羹cudun baka bir yerine kanserin s覺癟ray覺p s覺癟ramad覺覺n覺n arat覺r覺lmas覺 Lenf bezlerine kanserin atlay覺p atlamad覺覺n覺n arat覺r覺lmas覺 Kemoterapi ve radyoterapi sonras覺nda t羹m繹r羹n yok olup olmad覺覺n覺n arat覺r覺lmas覺 Genellikle en yeni tekniin en iyi olduu gibi yanl覺 bir inan覺 vard覺r. Yukar覺da belirtilen durumlar d覺覺nda Pet, mamografi veya ultrason yerine kullan覺lmaz, meme kanseri tarama y繹ntemi deildir.
B襤YOPS襤
Yukar覺da bahsedilen y繹ntemler ile memede bir sorun olup olmad覺覺, varsa kanser olup olmad覺覺 arat覺r覺l覺r. Eer kanser 羹phesi oluturan bir durum varsa saptanan oluumdan h羹cre 繹rnekleri al覺narak mikroskop alt覺nda inceleme yap覺larak kesin tehis konur. Oluumdan h羹cre 繹rneklerinin al覺nmas覺na biyopsi denir. Kanser tehisinin kesin konabilmesi i癟in mutlaka biyopsi yap覺lmas覺 zorunludur. Biyopsi d覺覺nda hi癟bir y繹ntemle kesin tehis koymak m羹mk羹n deildir.eitli biyopsi teknikleri vard覺r
襤nce ine biyopsisi
Saptanan oluum ele hissediliyorsa bildiimiz bir enjekt繹r inesi hissedilen oluuma birka癟 defa saplanarak oluumdan h羹cre 繹rnekleri al覺n覺r ve bu h羹creler mikroskop alt覺nda incelenerek kanser h羹crelerinin olup olmad覺覺 arat覺r覺l覺r. ok basit bir y繹ntemdir.
Eer saptanan oluum elle hissedilmiyor ise, meme ultrasonu yap覺larak ultrasonda oluum saptan覺r ve ine ile g繹r羹nt羹 alt覺nda oluuma girilerek h羹creler al覺n覺r. 襤nce ine ile yap覺lan biyopside al覺nan h羹creleri inceleyen patoloji uzman覺n覺n bu y繹ntem ile ilgili olarak 繹zel eitim g繹rm羹 olmas覺 gerekir.
襤nce ine biyopsisi her ne kadar kolay ve ucuz bir y繹ntem olsa da, eer h羹crelerde yap覺lan incelemede kanser sonucu bildirilmemi ise, bu oluumun kesin kanser olmad覺覺 anlam覺na gelmez. 羹nk羹 ine ile oluumun birka癟 yerinden 繹rnek al覺nm覺t覺r. Eer sonu癟 kanser olarak bildirilmi ise kesin kanser tehisi konur. Bu giriim ile oluumun sadece kanser olup olmad覺覺 konusunda bilgi al覺nabilir; bunun d覺覺nda kanserin dier 繹zellikleri hakk覺nda bilgi almak m羹mk羹n olmaz.
Kal覺n ine biyopsisi (Tru- cut)
Ayn覺 ilem 繹zel bir ine ile yap覺l覺r. Biraz daha kal覺n bir inedir. zel bir tabancan覺n ucuna tak覺lan ine, bir mekanizma ile oluumun i癟ine girip 癟覺karak nispeten biraz daha b羹y羹k par癟alar kopart覺larak h羹cre 繹rnekleri al覺n覺r. 襤nce ine gibi elle hissediliyorsa dorudan kitlenin i癟ine girilerek, yoksa ultrason alt覺nda oluum g繹zlenerek i癟inden par癟a al覺nmaktad覺r.
Bu y繹ntemle de eer sonu癟 kanser olarak bildirilmemi ise kesin kanser olmad覺覺 anlam覺na gelmez. Bu y繹ntem ile kanserin dier 繹zellikleri konusunda da bilgi al覺nabilir.
Cerrahi biyopsi
Ameliyat ile oluuma ula覺l覺r, bir k覺sm覺 veya tamam覺 癟覺kart覺larak incelenir. Bu y繹ntem ile t羹m oluumun incelenmesi m羹mk羹n olduu i癟in kesin sonu癟 al覺n覺r.
Hangi tip biyopsi yap覺laca覺, hangi hasta i癟in hangisinin daha uygun olaca覺na hekiminiz karar verecektir.
| Tehis << | Meme Kanseri Tedavisi |
Meme Kanseri Tedavisi
G羹n羹m羹zde meme kanseri 3 y繹ntemle tedavi ediliyor. Bu 3 y繹ntemden biri veya ikisi veya 羹癟羹 de duruma g繹re uygulan覺yor. Hastan覺n ve t羹m繹r羹n ta覺d覺覺 繹zelliklere g繹re buna karar veriliyor.MEME KANSER襤 CERRAH襤 TEDAV襤S襤
Memede kanser tespit edildikten sonra 繹zel bir durum yoksa, tedavinin ilk basama覺 cerrahidir. Kanserli dokunun ameliyatla 癟覺kart覺l覺p uzaklat覺r覺lmas覺 gerekiyor. Cerrahi y繹ntemin 3 ekli var;Memenin t羹m羹n羹n al覺nmas覺 (mastektomi)
Memenin tamam覺 癟覺kart覺l覺yor. Bu y繹ntem t羹m kad覺nlar覺n korkulu r羹yas覺 olmakla birlikte, bir 癟ok kad覺n bu y繹ntemi tercih ediyor. 羹nk羹 bu yolla hastal覺覺n k繹k羹nden tedavi edileceini d羹羹n羹yorlar. Bu psikolojik olarak hastay覺 rahatlat覺yor. Baz覺 繹zel durumlarda, hastan覺n tercihi g繹z 繹n羹ne al覺nmaks覺z覺n memenin t羹m羹n羹n al覺nmas覺 gerekebilir. Memenin t羹m羹n羹n al覺nmas覺n覺 gerektiren kriterleri s覺ralayal覺m.Kanser meme ba覺na yak覺nsa
T羹m繹r, meme ba覺na 2-3 cm kadar yak覺nsa meme ba覺n覺n da 癟覺kart覺lmas覺 gerekiyor. Bu durumda kalan k覺s覺m meme ba覺 olmad覺覺 i癟in estetik olarak bir anlam ta覺m覺yor. Bu nedenle memenin t羹m羹 al覺n覺yor.
Meme k羹癟羹k t羹m繹r b羹y羹kse
T羹m繹r 癟覺kart覺ld覺覺 zaman geride kesinlikle kanserli doku kalmamal覺d覺r. Bu nedenle t羹m繹r羹n etraf覺ndan bir miktar salam doku da 癟覺kart覺l覺r. K羹癟羹k memeden b羹y羹k bir par癟a 癟覺kart覺l覺nca, kalan meme estetik olarak pek anlam ta覺m覺yor ve memenin t羹m羹 al覺n覺yor.
Kanser memede birden fazla noktadan balad覺ysa
Bazen kanser memede birden fazla odakta yayg覺n olarak balayabiliyor. Bu durumda t羹m memenin al覺nmas覺 gerekiyor.
Hastan覺n ekonomik ve sosyal durumu
Memenin t羹m羹n羹n al覺nmad覺覺, sadece kanserli dokunun 癟覺kart覺ld覺覺 ameliyatlarda, mutlaka radyoterapi gerekiyor. Bu hastaya ek bir ekonomik y羹k getiriyor, radyoterapi 羹lkenin sadece belirli merkezlerinde olduu i癟in ula覺m sorun olabiliyor ve bu sorunlar nedeniyle de memenin t羹m羹n羹n al覺nmas覺 gerekebiliyor.
Daha 繹nce g繹羹s b繹lgesine baka bir hastal覺k nedeniyle 覺覺n tedavisi uygulanm覺sa Bu durumda ikinci kez 覺覺n tedavisi uygulanam覺yor ve memenin t羹m羹n羹n al覺nmas覺 gerekiyor.
Kanser ileri aamadaysa
襤leri aamada olan ve meme i癟inde yay覺lm覺 bir kanser i癟in t羹m memenin al覺nmas覺 gerekiyor. Hastada radyoterapi uygulanmas覺n覺 engel olacak bir baka hastal覺k varsa
Sistemik lupus, skleroderma veya dier kollagen doku hastal覺klar覺 olan hastalarda radyoterapi uygulanam覺yor. Memenin t羹m羹 al覺nmad覺覺 zaman mutlaka radyoterapi uygulanmas覺 gerektii i癟in bu kiilerde memenin t羹m羹n羹n al覺nmas覺 gerekiyor.
Sadece Kanserli b繹lgenin 癟覺kar覺lmas覺(LUMPEKTOM襤)
Yukar覺da bahsettiimiz sorunlar yoksa ve hastan覺n kendisi de memesinin t羹m羹n羹n al覺nmas覺n覺 istemiyorsa, sadece kanserli b繹lge 癟覺kart覺labilir. zellikle gen癟 kad覺nlar memelerinin t羹m羹n羹n al覺nmas覺n覺 istemiyorlar. Bu hastalarda meme koruyucu ameliyatlar yap覺labilir. Fakat buradaki 癟eliki de, gen癟lerde kanserin biraz daha sald覺rgan davranmas覺. Bu noktada 繹nemli bir karar覺, hekiminize dan覺arak birlikte vermeniz gerekiyor.Meme koruyucu cerrahi y繹ntemde birka癟 繹nemli nokta g繹z 繹n羹ne al覺nmal覺d覺r. Ameliyattan sonra geride hi癟 kanserli doku kalmamal覺d覺r. Bu, patoloji raporunda cerrahi s覺n覺rlar覺 temiz eklinde bildirilir. Eer t羹m繹r羹n bir kenar覺nda cerrahi s覺n覺r temiz deilse, yani memede kanserli doku kalm覺sa, mutlaka tekrar ameliyat edilerek kalan kanserli dokunun 癟覺kart覺lmas覺 gerekiyor.
Bu y繹ntemin getirdii bir dier sorun da, bu hastalar覺n mutlaka 覺覺n tedavisi g繹rmeleri gerei. Sosyal g羹venceniz yoksa 覺覺n tedavisi pahal覺 bir y繹ntem. Ortalama be hafta s羹re ile her g羹n tedaviye gelmek gerekiyor. I覺n tedavisinin baz覺 yan etkileri de olabiliyor. Buna daha ileride deineceiz.
Kanser dier organlara s覺癟ram覺sa
Yeni meme kanseri tehisi konan bir hastada tedaviye balamadan 繹nce baz覺 laboratuar testleri ile baka bir organa kanserin s覺癟ray覺p s覺癟ramad覺覺 arat覺r覺lmal覺. Eer baka bir organa atlama s繹z konusuysa o zaman sadece memeyi veya kanserli dokuyu almak yeterli oluyor. Koltuk alt覺 lenf bezlerinin al覺nmas覺na gerek olmuyor ve tedaviye ila癟la (kemoterapi) devam ediliyor.
Memenin k羹癟羹k b繹l羹m羹 al覺nmas覺(QUADRANEKTOM襤)
Baz覺 hekimler, kanserli dokunun etraf覺nda b羹y羹k bir b繹l羹m羹n de birlikte 癟覺kart覺lmas覺n覺n daha iyi olaca覺n覺 savunuyorlar. Bu uygulama ile kalan memenin estetik yap覺s覺 olduk癟a bozuluyor. Bu nedenle beraberinde plastik cerrahi y繹ntemlerle kalan memenin estetik yap覺s覺 korunmaya 癟al覺覺l覺yor. Bu yap覺lmad覺覺 takdirde, memenin t羹m羹n羹n al覺nmas覺ndan daha iyi bir estetik g繹r羹n羹m kazand覺rmak m羹mk羹n olmuyor.Quadrenektomi sonras覺 da mutlaka radyoterapi uygulanmas覺 繹neriliyor.
KOLTUK ALTI LENF DMLER襤N襤N ALINMASI
Kanserin baka bir organa atlamad覺覺 anla覺l覺rsa, koltuk alt覺 lenf d羹羹mlerinin de cerrahi olarak 癟覺kart覺lmas覺 gerekiyor. Burada iki ama癟 var;1. Koltuk alt覺 lenf d羹羹mlerine kanserin s覺癟ray覺p s覺癟ramad覺覺 arat覺r覺larak hastal覺覺n evresi hakk覺nda bilgi ediniliyor; tedavinin daha sonraki aamalar覺 buna g繹re y繹nlendiriliyor.
2. Bu b繹lgedeki lenf d羹羹mlerine kanser atlam覺sa cerrahi olarak kanserli doku uzaklat覺r覺l覺yor.
襤la癟 Tedavis (KEMOTERAP襤)
Hastan覺n ve t羹m繹r羹n ta覺d覺覺 繹zelliklere g繹re buna karar veriliyor. Ameliyattan sonra, cerrahi tedaviye ek olarak bazen ila癟 tedavisi de uygulamak gerekiyor. Ama癟, cerrahi tedaviyle ortadan kald覺r覺lan kanser kitlesinden v羹cuda yay覺lm覺 kanser h羹cresi varsa, bunlar覺 yok etmek. 襤la癟 tedavisi iki ekilde yap覺labiliyor.A-ADJUVANT KEMOTERAP襤:
Toksik ila癟larla kanser h羹creleri yok edilmeye 癟al覺覺l覺yor.B-HORMON TEDAV襤S襤:
Baz覺 meme kanseri t羹rlerinde, 繹strojen hormonu kanser h羹crelerini etkileyerek artmalar覺n覺 sal覺yor. Eer kad覺n menopoz 繹ncesi d繹nemde ise, yani adet g繹r羹yorsa, yumurtal覺klardan 繹strojen 羹retimi durduruluyor. Menopoz sonras覺 d繹nemde ise, v羹cutta az da olsa 羹retilen 繹strojen hormonunun kanserli h羹crelere etkisi bloke ediliyor.KEMOTERAP襤 VE ADJUVANT KEMOTERAP襤
Eer kanser baka bir b繹lgeye veya organa atlam覺sa, buradaki kanserin ila癟la tedavi edilmesine kemoterapi deniyor. Cerrahi ve radyoterapi, kanserin 癟覺kt覺覺 yerdeki kanser h羹crelerini yok etmeyi ama癟larken, kemoterapi v羹cuda yay覺lm覺 kanser h羹crelerini yok etmeye 癟al覺覺yor.Meme kanseri tan覺s覺 konulan bir hastada ilk 繹nce kanserin v羹cutta baka bir organa atlay覺p atlamad覺覺 arat覺r覺l覺yor ve bundan sonra ameliyat ediliyor. Kanser meme d覺覺nda baka bir organa atlamam覺sa bile, bazen ameliyattan sonra yard覺mc覺 ila癟 tedavisi uygulan覺yor; buna adjuvant kemoterapi, yani cerrahi tedaviye yard覺mc覺 ila癟 tedavisi diyoruz. Ama癟, v羹cudun baka yerlerine gitmi olma olas覺l覺覺 olan kanser h羹crelerinin yok edilmesi.
Adjuvant kemoterapiye, ameliyat覺n覺zdan sonra en k覺sa zamanda balaman覺z gerekiyor. Eer bir engel yoksa, ameliyat tarihinden itibaren, yakla覺k 3-6 hafta sonra balayabilirsiniz.
ADJUVANT KEMOTERAP襤 K襤MLERE UYGULANIR ?
Eer kanser koltuk alt覺 lenf d羹羹mlerine atlam覺sa veya memedeki t羹m繹r羹n 癟ap覺 1 cm den b羹y羹kse adjuvant kemoterapi uygulan覺yor. T羹m繹r 癟ap覺 1 cm den k羹癟羹k ve kanser koltukalt覺 lenf bezlerine atlamam覺sa (nod negatif) adjuvant kemoterapi uygulanmayabiliyor. Bu hastalarda kanserin dier kriterleri g繹z 繹n羹ne al覺n覺yor; kanserin tipi, grade durumu ve hastal覺覺n seyrini etkileyen dier prognostik deerler g繹z 繹n羹ne al覺narak karar veriliyor.Kemoterapinin yan etkileri baz覺 yal覺 hastalar覺n sal覺覺n覺 bozabiliyor. Kemoterapi, ila癟lara dayanacak kadar sal覺kl覺 insanlara uygulanmal覺. 70 ya 羹zerindeki hastalarda bu tedavi uygulanmayabilir. Burada tedavinin karar覺n覺 hekim ve hasta birlikte vermeli; bunun i癟in de hastan覺n iyi bilgilendirilmesi gerekiyor.
Baz覺 hastalarda, adjuvant kemoterapi uyguland覺覺nda hastal覺覺n kesin olarak bir daha tekrar etmeyecei, veya uygulanmad覺覺nda mutlaka tekrar edecei eklinde yanl覺 bir inan覺 var. Adjuvant kemoterapi sadece hastal覺覺n tekrar ortaya 癟覺kma olas覺l覺覺n覺 azaltan bir tedavidir. Kanser h羹crelerinin s羹t bezi kanal覺 d覺覺na 癟覺kt覺覺ndan itibaren v羹cutta dolamaya balad覺klar覺na inan覺l覺yor. Ameliyat 繹ncesi yap覺lan tetkiklerde v羹cudun baka bir yerinde kanser bulunamam覺 olsa bile, mikro seviyelerde k羹癟羹k kanser odaklar覺 bulunabiliyor. Adjuvant kemoterapinin amac覺, bu k羹癟羹k odaklar覺 daha balang覺癟ta yok etmeye veya etkisizletirmeye y繹neliktir.
ADJUVANT KEMOTERAP襤 YAN ETK襤LER襤 NED襤R?
Kemoterapi i癟in uygulanan ila癟lar覺n 癟ou toksik maddelerdir. Normal, sal覺kl覺 h羹crelere de zarar verirler. Bu etkileri de tedavinin 癟ou kez ge癟ici yan etkilerinin oluturuyor. Bu yan etkileri u ekilde s覺ralayabiliriz. Kan deerlerinin deimesi Kemoterapinin en 繹nemli yan etkisidir. 羹nk羹 kemik iliinde 羹retilen 癟eitli kan h羹crelerinin 羹retimi azal覺yor. Bu deiimin izlenebilmesi i癟in kemoterapi uygulanmadan 繹nce kan deerlerinin arat覺r覺lmas覺 gerekiyor. Akyuvarlar覺n azalmas覺V羹cudun savunmas覺ndan sorumlu olan akyuvarlar (l繹kosit) ge癟ici olarak azalabiliyor. Buna bal覺 v羹cudun direnci d羹羹yor. Kemoterapi g繹ren hastalar覺n basit bir grip enfeksiyonundan bile 癟ok iyi korunmalar覺 gerekiyor. Akyuvar say覺s覺 belirli bir deerin alt覺na inmise bir s羹re kemoterapiye ara vererek v羹cudun yeterli miktarda akyuvar 羹retmesi bekleniyor. Gerekirse akyuvar yap覺m覺n覺 art覺ran ila癟lar kullan覺l覺yor. Trombositlerin azalmas覺
Trombositler kanamay覺 durduran h羹crelerdir. Eer say覺lar覺nda azalma olursa, 癟eitli organlarda kanama tehlikesi ortaya 癟覺k覺yor. En ufak bir 癟arpmayla bile morarmalar meydana geliyor. Alyuvarlar覺n azalmas覺
V羹cuda oksijen ta覺makla g繹revli alyuvarlar覺n azalmas覺na halk aras覺nda kans覺zl覺k diyoruz. Halsizlik ve yorgunluun sebeplerinden birisi de budur. Sa癟 d繹k羹lmesi
CMF tedavisi g繹ren hastalarda daha az sa癟 d繹k羹lmesi g繹r羹l羹yor. Baz覺 hastalarda hi癟 d繹k羹lmeyebiliyor. Ama AC tedavisinde sa癟lar覺n tamam覺 d繹k羹l羹yor. Sa癟lar覺n, tedavi balang覺c覺nda k覺sa kesilmesiyle, daha az travmaya uramalar覺 nedeniyle d繹k羹lme biraz daha az olabiliyor. Tedavi bittikten sonra sa癟lar tekrar 癟覺k覺yor. b>Bulant覺 kusma
Bulant覺 ve kusma kullan覺lan ilac覺n durumuna g繹re biraz daha fazla oluyor. Tedaviden 繹nce ila癟 kullan覺larak bulant覺y覺 biraz olsun azaltmak m羹mk羹n olabiliyor. Enfeksiyon riski
L繹kositlerin azalmas覺na bal覺 v羹cudun savunma sistemi de bozuluyor. Bu hastalar覺n en basit bir gripten bile korunmalar覺 gerekiyor. Halsizlik ve yorgunluk
Kemoterapi g繹ren hastalar覺n b羹y羹k 癟ounluunda g繹r羹l羹yor. Tedavi s覺ras覺nda, s覺k s覺k dinlenme ve uyku aralar覺 verilmesi 繹neriliyor. Adet g繹rmenin durmas覺
Tedavi s覺ras覺nda adetler durabiliyor. Ancak gen癟 hastalar tedaviden sonra tekrar adet g繹rebiliyor. A覺zda yara
Kemoterapi s覺ras覺nda al覺nan ila癟lar genel v羹cut direncini d羹羹r羹yor. Buna bal覺 olarak s覺k kar覺lat覺覺m覺z sorunlardan birisi de a覺zda yaralar 癟覺kmas覺 olabiliyor. Bu basit bir yara olabilir veya ciddi bir mantar (candida) enfeksiyonu da olabilir. B繹yle durumlarda hekiminize veya bir deri hastal覺klar覺 uzman覺na g繹r羹nmenizi 繹neriyoruz.
Tedavi s覺ras覺nda ortaya 癟覺kabilecek a覺z sorunlar覺n覺 en aza indirmek amac覺yla a覺z ve di sal覺覺m覺za dikkat etmemiz gerekiyor. Bu 繹nlemleri k覺saca 繹zetlersek;
KEMOTERAP襤N襤N D襤ER YAN ETK襤LER襤
KEMOTERAP襤N襤N YAN ETK襤LER襤 襤襤N BAS襤T NLEMLER
MEME KANSER襤NDE IIN TEDAV襤S襤 RADYOTERAP襤
I覺n tedavisi, radyoterapi, x 覺覺n覺 tedavisi gibi kavramlar覺n hepsi ayn覺 anlam覺 ta覺yor. Radyasyon 覺覺nlar覺, 癟oalmakta olan h羹crelerin DNA yap覺lar覺n覺 bozarak 繹l羹m羹ne neden oluyor. Bu tedaviyle ama癟, radyasyon 覺覺nlar覺yla 癟oalan kanser h羹crelerini 繹ld羹rerek kanseri yok etmeye 癟al覺mak. Ancak tedavi s覺ras覺nda bir grup sal覺kl覺 h羹cre de zarar g繹r羹yor; tedavinin baz覺 zararl覺 yan etkileri de buna bal覺 olarak ortaya 癟覺k覺yor. Radyoterapi de, cerrahi tedavi gibi sadece uyguland覺覺 b繹lgedeki kanser h羹crelerini yok etmek amac覺yla yap覺l覺yor.Radyoterapi, radyasyon onkologlar覺 taraf覺ndan d羹zenleniyor ve uygulan覺yor.Tedavi i癟in kullan覺lan radyasyon 覺覺nlar覺 baz覺 makinelerden veya radyoaktif maddelerden salan覺yor. Daha 繹nce saptanan miktarda 覺覺n, ufak dozlara b繹l羹nerek planlanan b繹lgeye veriliyor. B繹ylece t羹m dozun birden verilmesiyle ortaya 癟覺kacak olan yan etkiler azalt覺lmaya 癟al覺覺l覺yor.
Radyoterapi i癟in kullan覺lan 覺覺nlar nas覺l elde ediliyor?
Radyoterapi i癟in kullan覺lan 覺覺nlar iki ekilde elde ediliyor. Baz覺 radyoterapi cihazlar覺nda radyoaktif bir madde bulunuyor. Kobalt-60 bu radyoaktif maddelerden birisi. Bu maddeden yay覺lan radyoaktif 覺覺nlar kanserli b繹lgeye y繹nlendiriliyor.Bir dier y繹ntemde ise, lineer akselerat繹r denilen cihazla radyoaktif 覺覺nlar elde ediliyor.
I覺n tedavisi hangi ama癟la yap覺l覺yor?
I覺n tedavisi iki ama癟la yap覺l覺yor. Kanser cerrahi olarak 癟覺kart覺ld覺ktan sonra, b繹lgede kanser h羹creleri kalmas覺 olas覺l覺覺 g繹z 繹n羹ne al覺narak uygulanan tedaviye adjuvant radyoterapi diyoruz. Bu tedavinin her hastaya uygulanmas覺 gerekmiyor. Baz覺 kriterler g繹z 繹n羹ne al覺narak karar veriliyor. Buna daha sonra deineceiz.I覺n tedavisi bir de, kanserin cerrahi olarak 癟覺kart覺lmas覺 m羹mk羹n olmuyorsa, veya kanser v羹cudun baka bir organ覺na atlam覺sa, tedavi amac覺 i癟in kullan覺labiliyor. Bazen kanser kitlesi 癟ok b羹y羹kse, ameliyattan 繹nce bir miktar radyoterapi uygulanarak t羹m繹r羹n k羹癟羹lmesi salanabiliyor. Bu sayede daha k羹癟羹k bir cerrahi giriimle t羹m繹r羹 癟覺kartmak m羹mk羹n oluyor.
Tedavi ne kadar s羹r羹yor?
Adjuvant radyoterapi yakla覺k 5 hafta kadar s羹r羹yor. Her g羹n 2-4 dakika s羹ren tedavi, haftada 5 g羹n yap覺l覺yor. 2 g羹n tedaviye ara verilerek v羹cut dinlendiriliyor, zarar g繹ren sal覺kl覺 h羹crelerin kendilerini toparlamas覺na olanak salan覺yor.I覺n tedavisi kimlere uygulan覺r?
Eer kozmetik ama癟la meme koruyucu ameliyat yap覺lm覺sa, yani memenin t羹m羹 al覺nmam覺sa, bu hastalara ameliyat sonras覺 d繹nemde (kanserin al覺nd覺覺 memeye) radyoterapi yap覺lmas覺 gerekiyor. Bu hastalarda kanserin tekrar etmesini 繹nlemek i癟in bu tedavi uygulan覺yor.I覺n tedavisi, memenin t羹m羹n羹n al覺nd覺覺 (mastektomi) durumlarda baz覺 hastalar i癟in gerekiyor, baz覺lar覺 i癟in ise gerekmiyor. Memenin tamam覺n覺n al覺nmas覺na ramen radyoterapi gerektiren durumlar;
I覺n tedavisi ne zaman uygulan覺r?
Ameliyattan sonra yara iyilemesini takiben 1-2 hafta sonra radyoterapiye balanabilir. Eer kemoterapinin 繹nce uygulanmas覺 d羹羹n羹l羹yor ise, radyoterapiye daha sonra balanabilir; ama bu 癟ok gecikmemeli. I覺n tedavisinin ameliyat sonras覺 ilk 16 hafta i癟inde uygulamas覺n覺n daha etkili olduu bildiriliyor. Bazen kemoterapi ile 覺覺n tedavisi birlikte uygulanabiliyor. Bu hastay覺 biraz sars覺yor. B繹yle durumlarda 覺覺n tedavisinin kemoterapi bittikten 2 hafta sonra balamas覺 daha uygun g繹r羹l羹yor.Kanser h羹crelerinin v羹cuda da覺lmas覺 olas覺l覺覺n覺n daha fazla olduu durumlarda 繹nce kemoterapi uygulan覺yor. Birlikte veya daha sonra radyoterapi uygulan覺yor. Ama ameliyat edilen b繹lgede kanserli h羹cre kalma olas覺l覺覺 daha fazlaysa, 繹nce radyoterapi sonra veya birlikte kemoterapi uygulan覺yor. Bu duruma, hekiminiz kanserin 繹zelliklerine g繹re karar veriyor.
Bazen t羹m繹r tedavi edilemeyecek kadar ilerlemise, radyoterapi yap覺larak k羹癟羹lt羹l羹yor. Bu sayede bask覺 ve ar覺 gibi bulgular azal覺yor, hastaya daha iyi bir yaam kalitesi salan覺yor. Buna palyatif radyoterapi diyoruz.
Radyoterapi birden fazla uygulanabilir mi?
Radyoterapi uygulanan b繹lgeye daha ileride ikinci bir radyoterapi uygulanam覺yor. Ama v羹cudun farkl覺 bir b繹lgesine kanser atlam覺sa o b繹lgeye tekrar radyoterapi uygulanabiliyor. Bu nedenle daha 繹nce baka bir hastal覺k nedeniyle g繹羹s b繹lgesine radyoterapi yap覺lm覺sa, meme kanseri nedeniyle bu b繹lgeye radyoterapi uygulanam覺yor.Radyoterapinin zararl覺 yan etkileri var m覺d覺r?
G羹n羹m羹zde gelimi y繹ntemler kullan覺larak radyoterapinin yan etkileri en aza indirilmeye 癟al覺覺l覺yor. Buna ramen tedavi s覺ras覺nda sal覺kl覺 doku ve h羹crelerin zarar g繹rmesiyle baz覺 istenmeyen yan etkiler olabiliyor.Meme kanseri nedeniyle g繹羹s b繹lgesine radyoterapi uyguland覺覺nda, bazen kalp zarar g繹rebilir. Yine bu b繹lgede yer alan akcierler zarar g繹rebiliyor. Radyasyon pn繹monisi dediimiz bu tabloda, 繹ks羹r羹k, ate ve solunum g羹癟l羹羹 ortaya 癟覺k覺yor. Koltuk alt覺 b繹lgesine uyguland覺覺 zaman kolda lenf繹dem dediimiz kol imesi riski art覺yor. Bu durum, erken d繹nemde fark edilip gerekli 繹nlemler al覺nmazsa, 繹nemli fiziksel sorunlara yol a癟abiliyor.
Yine zaman zaman b繹lgedeki sinirler hasara urayarak nadiren de olsa kolda felce kadar giden ciddi sorunlara yol a癟abiliyor. Fakat yeni teknolojiyle 羹retilmi cihazlar ve deneyimli ekiplerce uyguland覺覺 zaman bu riskler en aza iniyor.
Radyoterapi s覺ras覺nda 覺覺nlar覺n uyguland覺覺 deride de baz覺 sorunlar ortaya 癟覺kabiliyor. Bu sorun, hafif bir k覺zar覺kl覺ktan derin yara oluumuna kadar deiebiliyor. Yan etkileri en aza indirebilmek i癟in baz覺 繹nemli noktalara dikkat etmek gerekiyor.
襤la癟 kullan覺lmas覺
Tedaviye balamadan 繹nce kulland覺覺n覺z t羹m ila癟lar覺 hekiminize bildirin. Tedavi s覺ras覺nda bir ila癟 kullanacaksan覺z, mutlaka hekiminize dan覺arak al覺n.Halsizlik ve yorgunluk
Radyoterapi s覺ras覺nda ve sonras覺nda ortaya 癟覺kan en 繹nemli sorunlardan birisi halsizlik ve yorgunluktur. Tedavi bitiminden itibaren 4-6 hafta kadar devam edebilir. V羹cudunuz, tedaviniz s覺ras覺nda fazladan enerji sarf eder. G羹n羹n羹z羹 s覺k uyku ve dinlenme aral覺klar覺yla programlay覺n. Eer yapabiliyorsan覺z, yar覺m saatlik y羹r羹y羹 egzersizleri, sizi psikolojik a癟覺dan daha g羹癟l羹 k覺lacak, hayata balayacakt覺r. Unutmay覺n moral ve psikolojik a癟覺dan g羹癟l羹 olman覺z, tedavinizin en 繹nemli anahtarlar覺ndan birisi.Beslenme
襤yi bir beslenme rejimi, kaybettiiniz enerjiyi toplaman覺za yard覺m edecek. Dengeli beslenerek kilo kayb覺n覺 繹nlemeniz gerekiyor. Eer itah覺n覺z azalm覺sa, k覺sa aral覺klarla s覺k s覺k yiyin. Hekiminize dan覺arak, gerekiyorsa ek vitamin de kullanabilirsiniz. Tedaviniz s覺ras覺nda E vitamini alman覺z 繹nerilmiyor.Giyinme
zellikle tedavi g繹ren b繹lgeyi s覺k覺 ve sert kumatan yap覺lm覺 giyeceklerden uzak tutun. Yumuak pamuklu giyecekleri tercih edin.Deri bak覺m覺
Omuz tutulmas覺
Eer omuz b繹lgesinde sertleme ve hareket k覺s覺tl覺l覺覺 varsa, hekiminize dan覺arak omuz egzersizlerine balay覺n. Buna ne kadar erken balarsan覺z tedavisi o kadar kolay olur.S羹tyen giymeli miyim?
Eer rahat ediyorsan覺z bir s羹re s羹tyen kullanmaman覺z 繹neriliyor. Fakat bu sizi rahats覺z ediyorsa, pamuklu yumuak kumatan yap覺lm覺, geni ask覺l覺 s羹tyenleri tercih edin (bunlar daha 癟ok spor maazalar覺nda sat覺l覺yor). I覺n g繹ren b繹lgedeki hassas derinin s羹rt羹nmeden korunmas覺n覺 salay覺n. Alt覺 telli veya balenli s羹tyenleri kesinlikle kullanmay覺n.Radyoterapi s覺ras覺nda deri bak覺m覺
Radyoterapi s覺ras覺nda deride sulanma eklinde y羹zeysel veya derin yaralar a癟覺labilir. Bu yaralar i癟in, 癟inko oksit i癟eren kremler kullanabilirsiniz.
Yara rt羹leri | E.B'de rt羹 K覺yaslamalar覺 |
Cutimed Siltec Siltec: Emici K繹p羹k rt羹 |
|
|
rt羹 deiimlerinde ar覺 ve travmay覺 minimalize eder. Alt覺nda kullan覺lan Soft Silikon tabaka nedeniyle hi癟 bir cilte zarar vermez, cilte yap覺mad覺覺ndan "覺s覺ya bal覺 yeni b羹l" oluturma riski yoktur. 襤stenilen 繹l癟羹de kesilebilir. Katalog i癟in t覺klay覺n覺z... |
Cutimed Siltec L: 襤nce Etkin Emici K繹p羹k rt羹 |
|
|
Alt覺nda kullan覺lan Soft Silikon tabaka nedeniyle hi癟 bir cilte zarar vermez, cilte yap覺mad覺覺ndan "覺s覺ya bal覺 yeni b羹l" oluturma riski yoktur. Yara yata覺nda g羹venle kullan覺labilir. 襤stenilen 繹l癟羹de kesilebilir. Katalog i癟in t覺klay覺n覺z... |
Cuticell Contact: Yara Temas Tabakas覺 |
|
|
rt羹 deiimlerinde ar覺 ve travmay覺 minimalize eder. Maliyet etkinlii salayarak 14 g羹ne kadar yerinde kalabilir ve kesintisiz bir yara iyileme s羹reci salar Katalog i癟in t覺klay覺n覺z... |
Epidermolizis B羹lloza ve Yara Bak覺m覺
Epidermolizis B羹llosa hastalar覺nda yara bak覺m pansuman malzemesi dier yara bak覺m 羹r羹nlerinden farkl覺 olmal覺d覺r. Hastalar覺n ciltlerindeki hassasl覺k, s羹rekli yara nedeniyle dier yara bak覺m s羹re癟lerinden farkl覺 bir s羹recin olmas覺n覺 gerektirir.
Kullan覺lacak yara 繹rt羹lerinin cilde yap覺mamas覺, yeni yara a癟mamas覺, allerjik durum yaratmamas覺 ana yakla覺md覺r. 2012 ve 2017 y覺llar覺nda 襤ngiltere kaynakl覺 2 yara bak覺m rehberi yay覺nlanm覺t覺r. Bu rehber Epidermolizis B羹llosa yara bak覺m s羹recinde 癟eitli markalar覺 deerlendirmitir.
BSN 羹r羹nleri, "bulunmas覺 durumunda ilk tercih edilen" 羹r羹n olarak 繹nerilmektedir. S羹peremici k繹p羹k yap覺n覺n alt覺nda cilt ile temas eden "Soft Silikon" tabaka bulunmaktad覺r.
Bandajlar
Clinifast: Hafif t羹b羹ler bandaj
Tek y繹nl羹 esneyen elastik viskoz t羹b羹ler bandaj setidir. Hareket 繹zg羹rl羹羹 salar. Elde y覺kanabilir ve rahat giyilebilir. Be renk kodlu boyutlar覺yla 襤ngiltere'de 羹retilmitir. 襤la癟 Tarife 繹zellikleri 46'ya g繹re haz覺rlanm覺t覺r.
Comfifast: Hafif t羹b羹ler bandajlar ve k覺yafetler
B羹zme veya s覺k覺t覺rma olmaks覺z覺n cilt 羹st羹ne ve/veya pansuman malzemesini sabitlemek i癟in kullan覺labilir. retim teknii nedeniyle, dokumas覺 aras覺nda havan覺n dola覺m覺na izin verir ve b繹ylece maserasyonu engellemeye yard覺mc覺 olur. ok y繹nl羹, hafif esneyen yap覺s覺 hareket 繹zg羹rl羹羹n羹 salar.
Bastos Viegas: Hafif t羹b羹ler bandaj
B羹zme veya s覺k覺t覺rma olmaks覺z覺n ve cilt 羹st羹ne ve/veya pansuman malzemesini sabitlemek i癟in kullan覺labilir. retim teknii nedeniyle, dokumas覺 aras覺nda havan覺n dola覺m覺na izin verir ve b繹ylece maserasyonu engellemeye yard覺mc覺 olur. Hafif esneyen yap覺s覺 hareket 繹zg羹rl羹羹n羹 salar.
Elastomull Haft: Hafif t羹b羹ler bandaj
B羹zme veya s覺k覺t覺rma olmaks覺z覺n ve cilt 羹st羹ne ve/veya pansuman malzemesini sabitlemek i癟in kullan覺labilir. retim teknii nedeniyle, dokumas覺 aras覺nda havan覺n dola覺m覺na izin verir ve b繹ylece maserasyonu engellemeye yard覺mc覺 olur. Hafif esneyen yap覺s覺 hareket 繹zg羹rl羹羹n羹 salar.
Amoena Meme Protezleri ve S羹tyenleri
Ameliyat teknikleri her vakaya bal覺 olarak deikenlik g繹sterir. En ideal uyumu salamak i癟in AMOENA meme protezleri deiik tip ve modellerde 羹retilmektedir Alman markas覺 olan Amoena, elde 羹retilen meme protezleridir.
Silikon g繹羹s formunun yarat覺c覺s覺 olan Amoena, onlarca y覺ll覺k tecr羹be, bize en kaliteli, en cilt dostu, canl覺 benzeri g繹羹s formlar覺 羹reten benzersiz 羹retim s羹re癟leri kurmutu. T覺bbi cihazlar i癟in DIN ISO 9001 ve 13485'e g繹re 羹retilen Amoena, en y羹ksek kalitede 羹r羹n羹n piyasaya s羹r羹lmesini salamaktad覺r. T羹m filmler ve silikon jeller, DIN ISO 10993'e g繹re cilt uyumluluu a癟覺s覺ndan test edilmitir.
Protezler; fiziksel 繹zellikleri a癟覺s覺ndan v羹cudun doal uzant覺s覺 duygusunu yaratmak 羹zere haz覺rlanm覺 羹r羹nlerdir. Profesyonel bir 繹l癟羹m ile yap覺lan doru se癟im sonucu, simetrik bir g繹r羹nt羹, rahatl覺k ve hareket serbestisi kazan覺rs覺n覺z
Protezler |
|||||||||||||||||
| Amoena Contact | Amoena Energy | ||||||||||||||||
|
![]() |
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
| Amoena Natura | Amoena Essential | ||||||||||||||||
![]() |
![]() |
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||
| Amoena Aqua | |||||||||||||||||
![]() |
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| S羹tyen/Ask覺 | |||||||||||||||||
SGK Duyurular覺
Yeni Sal覺k Uygulama Teblii
SGK, 25 Temmuz tarihinde yeni SUT yay覺nlad覺. Devam覺
Bedeli denecek Yeni 襤la癟lar Eklendi
SGK, K 4/A listesinde yeni d羹zenleme yapt覺. Buslera 60 Mg/10 Ml Iv Inf Ic覺n Kons Coz Iceren 1 Flk Diaklazid 30 Mg Mr 60 Tb ila癟lar覺n覺n 繹demesini onaylad覺. Devam覺
Sal覺k Uygulama Teblii Eki Listelerine 襤lave Edilmesi D羹羹n羹len Eksternal Protez-Ortezler Taslak Listesi Hakk覺nda Duyuru
Protez ortez ithal eden firmalara y繹neliktir Devam覺
Hakk覺m覺zda
Yeni Sal覺k Uygulam Teblii
SGK, 25 Temmuz tarihinde yeni SUT yay覺nlad覺. Devam覺
Bedeli denecek Yeni 襤la癟lar Eklendi
SGK, K 4/A listesinde yeni d羹zenleme yapt覺. Buslera 60 Mg/10 Ml Iv Inf Ic覺n Kons Coz Iceren 1 Flk Diaklazid 30 Mg Mr 60 Tb ila癟lar覺n覺n 繹demesini onaylad覺. Devam覺
Sal覺k Uygulama Teblii Eki Listelerine 襤lave Edilmesi D羹羹n羹len Eksternal Protez-Ortezler Taslak Listesi Hakk覺nda Duyuru
Protez ortez ithal eden firmalara y繹neliktir Devam覺


























